Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

урааҥхай сахаҕа одуулаппакка оҕолоото. Кыыстаммытын тухары ин- нинэн сирэйдээҕи, ик<к>и атахтааҕы, чугас ыалларыттан кими да сырытыннарбат буолан хаалбыт. 5 Оннук маанытык үөскээбит кыыс биир хонон биирдэнэр, түөрт хонон* түөттэнэр, сэттэ хонон сэттэлээх кыыс буолар. Ол буолан ба­ ран ынах да хомуттарбат, ас да астаппат. Бэлэмнээн биэ<р>тин иһэр- аһыыр эрэ идэлээх. Күнүн тура-тура үлэҕэ үөрэппитэ диэн: күн тура- тура сап хаттарар ингииринэн. Ол гына сырыттаҕына, Хара Ха<а>н уола, уола — Харадьын Мэргэн диэн киһи талах оноҕоһунан, чаачар саанан оннооҕу-маннааҕы үөнү-күрд<ь>эҕэни ытан бултаан, туһана- рын ылан, туһамматын быраҕан баран, үүт маҕан атыгар ыҥыырда сылдьар идэлээх эбит. 6 Бэйбэрикээн эмээхсин д<ь>иэтин үрдүгэр суул<ла>ары гыммыт курдук тиит<т>эр өрө өҥөйөн тураллар эбит. Ол тиик<к>э биир ку- гас тииҥ сүүрэн татыгыраан таҕыста. Ону көрөн баран, Хара Хаан уола кыҥаан-кыҥаан баран ытан дьиргиттэ — сыыһа ытан кэбистэ. Талах он<о>ҕос мээнэ үөһэ диэкки халыйан таҕыста. Халыйан тахсан баран, төннөн түһүүтүгэр Б/эйбэрикээн/ эм/ээхсин/ үөлэһин үүтүнэн дьылыс гынан хаалла. Онно кэлэн биэс ынахтаах Б/эйбэрикээн/ э/мээхсиҥҥэ/: — Оҕум түһэн хаалла эн үөлэскинэн, ону ылан кулу, — диир. Эмээхсин саҥарбат. — Б/эйбэрикээн/ э/мээхсин/, охпун ылан кулу диибин ээ! Тоҕо ылбаккын? — Бээ, мэһэмээммин сууйабын, — диир. Ол гынан баран ылыахта ылан быстыбат. — Б/эйбэрикээн/ эм/ээхсин/, охпун ылан кулу! — Бээ, күөспүн кэһиибин. — Б/эйбэрикээн/ э/мээхсин/! Хайа, охпун ылан биэрэҕин дуу, суох дуу?! — Бээ, иһиппин хомуйабын. Онуоха кыыс этэр: — Оок-си! Туох эрэ быатыгар муокаста<а>ҥҥын, ээ?! Таах да ылан биэрбэккин. — Иньньэ диэтэххинэ, аллаах оҕо, эн ылан биэр ээ, — ди<и>р. — Тугу гына олороҕун? Онно кыыс туран хап-сабар илиитин таһынан, ийэтин кынча- рыйа-кынч<арыйа>, оҕу ааны ататан биэрэр. Ол иккирдигэр* кыыһы уол, сирэйин аҥаарын, көрөн хаалар.