Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

Алып сэйзэң, сизiк хаап, хара торатт ы айландыр кöр-тур. Ат ы ғӌ ы Парачап оолах, маңзырап, чахс ы кöрбеен полтыр. Х ы з ы л тӱлгӱнiң хузуруғ ы кöрiнiп одыр. Алып сайсаң ан ы кöр-салған. —Пу нимедiр? —тидiр. —Ал, —тидiр, —изерiңнi адыңнаң. Ат ы ғӌ ы Парачап изерiн алыбысхан. Хара тӱлгӱдең х ы з ы л тӱлгӱнiң тирiзiн анда сығарып алған. —Кöрзең, адай, —тидiр, —атып алып, чаз ы р тур, —тидiр. Атығӌы Парачапты тудып алған, ойдаз ы ра паз ы п алып, ӱс т iне оды­ рып алып, улуғ п ы чағ ы н сығар ы п алған, öдiрерге х ы н ы б ы схан. Атығӌ ы Парачап алданып, суранып т ур. —Одiрбе, —тидiр, —алып ал, —тидiр, —хара тӱлгӱмең хызыл тӱлгӱ* тирiзiн, маға кирек чоғыл, —тидiр. —Кiзее чоохтирз ы ң син, —тидiр. —Пiр дее кiзее чоохтабаспын, öдiрбе ле, —тiп тур. П ы чағ ы наң мойнын ӱзе кизiбiзерге игебiс-тур. Атығӌ ы Парачап ор- лап тур, с ы хтап тур. 28 Ол хара хаядаң, iкi хан позрах атха алтанып, iкi харындас, атығӌ ы ооллар, киледiр. Iкi харындас пуларн ы кöр-салған. Аттаң т ӱзiп, атта- р ы н палғап, хаяа чаза* чағын ойлас-килгеннер. Пастар ы н сығар-кöр- турзалар: Атығӌы Парачап оолахт ы Хаз ы р Ханның сейзеңi, ӱстiне оды­ р ы п алған, öдiреге х ы н-тур, улуғ п ы чағ ы н тудун-салған. Кiчi г харындазы охчааӌагын хабынған. —Атар ғ а чöрбiн, —тидiр, —сейзеңнi. Улуғ харындазы, абазы: — Чарабас, — тидiр. —Öдiре ат полбазаң, — тидiр, —ол оолахты öдiрiбох ы зар, —тидiр, —пiс т i /ö/дiрiбоғызар, —тидiр. Кiчiг харындазы тохтаб ы схан. Ат ы ғӌ ы Парачап оолахты Хазыр Ханның сэйзэңi* уға т ы ң ирелiп, уға т ы ң чазыт-тур. Кiчiг харындазы кöр-тур, пазох чааӌах* хаап, охт ы кiреске тастабысхан. —Атарға чöрбiн, —тидiр. —Оолған кiзiнi уға т ы ң ирелiп, уға т ы ң чаз ы т-тур, —тидiр. Улуғ харындазы: —Чарабас, —ти, тохтат-тур. Кiчiг харындазы тохтабохысхан. Кöрзелер, х ы з ы л тӱлгӱ, хара т ӱлгӱ <тирiзi> анда чад ы р, < ..> Iкi харындас, кöрiнмин, айланыбысханнар, аттарын алтанып, чирi-сууна чöр-парыбысханнар. 29 Атығӌ ы Парачапты ирелiп, ылғадып[-]сыхтадып, [ол]*, пiр дее кiзее чоохтабасп ы н тiп, чадап худулд ы . Хара т ӱлгӱнiң х ы з ы л т ӱлгӱнiң тирiзiн