Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

чалғыс оолағы пар. Ол оолағы сигiс часха чит-парған. Ол инейек, суға сӱген* пазып, палых тутчадад ы р. Хырға тузах тiгiп, хус тутчадад ы р. Па- л ы х, хус идiнең азран ы п чуртапчадад ы рлар. 2 Оолағ ы он часха чидiбiскен. Ол инейек кӱнiң ибiӌ е гiнiң iстiнде пулуңда оймах хасчададыр. Ооаағы сурапчадад ы р: —Иӌең, —тидiр, —пу оймахт ы ноға хас турадарз ы ң? Иӌезi чоохтидыр: —Че, ооааам, сағаа кирек поаар. Уауғ оймах хас-салған. Тузахтаң тутхан хустар ы н, п ы зар ы п* хап- ч ы хха сухчададыр. Палыхты iдöк, пызырып, хапчыхха сухчададыр. Оолағы сурапчадад ы р: —Иӌең, ноға iди ит- т урз ы ң{?} —тидiр. Иӌезi чоохтапча: —Че, ооааам, саға кирек полар, —тидiр. 3 Пiр кӱн иӌезi ағырыбысхан. Iкiнӌi кӱнiне с ы х-парған, ағырыбох тур. Учӱнӌi кӱнге с ы ғ ы пох парған, ағырыбох тур. Оолағына чоохтап т ур: —Че,пааам,мин öаергечöрбiн,—тидiр.—Олiбiссем,—тидiр,—минi, — тидiр, — тiгi оймахха хайди-полза ахтар ы бызарз ы ң* — тидiр. —Ол хасхан палғач ы н, —тидiр, —кӱргӱӌектең* <(...)>* ӱстiме кӱребiзерзiң, —тидiр. —Че, минi, —тидiр, —кöм-салзаң, —тидiр, —iкi хоных хона- рз ы ң, — тидiр, —ӱзӱнӌi хон ы ғ ы н хонмасс ы ң, — тидiр. —Ана ол, — тидiр, —хапчыхтағы аз ы хт ы чӱктенiп аларзың, —тидiр. —Индiре Па- рачып суғд ы индiре парыбызарзың, —тидiр. —Индiре Парачып суғны хастап, —тидiр, —ин парзаң, —тидiр, —чидер чирде, чон чуртаан чир- де, чуртирз ы ң, —тидiр. —Истiң ме, ооғылым? —тидiр. —Истiм, —тидiр. 4 Иӌезi тӱрче чатхан, тапсабиныбысхан. Оолағ ы иӌезiн т[а]ртлаан*, хычхархан* иӌезi тапсабин ы б ы схан. —Че, —тидiр, —иӌем öлiбiстi одыр, —тидiр Оолах иӌезiн хайди-полза чадап ла оймахха читтiрген, сöзiре-туда. Иӌезiн оймахха кирi* ахтарыбысхан. Кӱргӱӌ е гiн* алып алып, палғаӌын кӱреп, иир полғанӌа, иӌ е зiн палғач кӱреп салған. Ол хонығын оолах хон- д ы . Iкiнӌi кӱнiн, иир полғанӌа, ойнапчадад ы р. Пiр дее ниме пiле чоғыл. Иир пол-парғанда, узиға чад ы б ы схан. Иӌезi иске кiр-тура-парған, сағысха кiрiп, сағысха тӱзiп, ылғи хонд ы ол хараа. Учӱнӌi кӱнiн оолахха хомай пiлдiрт тур чалғ ы заан. —Чох, м ы наң парарға надо*, — т идiр И^езi тимнен хапчыхтығ азығын артанып алған, ибiңегiнең сығып, изiгiне ағач паз ы р салған. Индiре Парачып суғн ы индiре чöрiбiскен.