Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

iкi хан ы ң паазы поларым тiп, худаа килген хан ы изiк соонда пöктiр салтырлар. 30 Оларн ы кöрiп, оолах чахсының хардаң ах с ы рай ы хара паарға киптен-чöр, ханаң хызыл с ы рай ы öлген паарға киптен-чöр. —Ханда син ползаң, т ы ң хайнаба, аар чобағны кöргенi пасха кiзi, ал­ т ы н столға одырчийи хан ы ң оолғ ы полтырно. Ах торғ ы плат ы ағ ы лчийи мин полып, алтын столға одырчийи хан ы ң оолғы полтырно тiп, тары- н ы б ы ст ы . С ы нап хан ы ң оолғ ы ах торғ ы платы ағ ы лғанма алайба мин ағ ы лғама* ханың х ы з ы наң арды пооз ы наң сурап кöрерге, —тiп, чоох­ тады. Оолах тарынып чоохтанғанда, пiрдезi тоғ ы р парбадылар, «чарир, ча­ рир», ханың х ы з ы н хырып, пiчiк ызыбыстырлар. 31 Урбе, аспа полғанда, ханың х ы з ы чиде тӱстi. Туразар кiргенде, х ы стаң сурағ алып одырлар. Хайдағ кiзi парып, паза хайдағ кiзее ах торғ ы пладыңны пиргезiң тiп, сурд ы лар. —Я, —тiпче х ызьщах, —парған кiзiнi, чаазырып, чапас ы м. Мин- зер парған оолахтың ӱс пасха кибi пар-поатыр. Пастағы кибi аның ах- харт ы ға кибi полтыр. Iкiнӌi кибi аның ах-пулан кибi полтыр. Узӱнӌi кибi ан ы ң ааа-парс кибi поатыр. Ах-хартыға кибiн кискенде, пiр чӱг чула тартып халғам, киртiмезер, кöреңер тiп, чулған чӱгнi кöртiстi. Iкiнӌiзiн ах-пулан кибiн кискенде, пiримес* тӱк чула тархам* тiп, пуланың чулған тӱгiн кöртiс т i. Ааа-парс кибiн кискенде, пiр кизек тӱк чуауп алғам тiп, ала-парстың чулған т ӱктернi кöртiстi. 32 Аны ис т iп, ханың оолғы: —Чох, х ы с, —тiпче, —мин синiң плад ы ңн ы ағылғам, хара хартыға киптiг мин полчам тiп, чоохтанды. М ы н ы истiп, пiстiң оолах, турада одырып, т ы станмин, тас­ хар чӱгӱре-паза ол сығ ы п, киптерiн сухан хоол ағассар чӱгӱр парып, киптерiн сығара тартып, ханзар, чӱгӱрiкмең парып, ол кiрдi. Iзiк ач ы п, кiреле, ах хартыға кибiне кире сегiрiп, тура iстiнде хайлахтап чöр. Анаң тӱзiп, ах пулан кибiне кире сегiрдi. Ах пулан полып, турада андар[-] м ы ндар чӱ т ӱр-чöр. ӱзӱнӌiзiн, ах пулан кибiнең сығып, ала-парс кибiне кире сегiрдi, ала-парс полып сатранда, кӱкӱрт кӱзренӌе пiлдiрдi{.} {А}ла-парс кибiнең сыға чачрап, ханың оолғ ы н ы ң алнынзар пас-парып, харах оймаз ы на толдыра, хахырып килiп, тӱкӱрдi.