б_н_Несказочная проза хакасов-2016
Хакасской АО. Рукоп. ф. ХакНИИЯЛИ, ф. 1, оп . 1, д . 670, л . 26—28. Пер. В.В. М ин - дибековой. ПуБл. впервые. Текст записан на шорском диалекте. Чанар Хус, Пай апсахтың хызын шӱрмештең сари хаап, чалаңа чӱгӱртіптір. Анаң ол чуртаан, пір дее чоох чоохтас полбаан. іди пір палаа читіре чуртаан. Хада аңна>аң атыг>ылардаң чоохтазып, мал сохтырыбызып, хан урып, мустаа чайыбысханнар. Ам пір к ізі ышхан: «Чоохта, Чанар Хус ол халган, шылгызы, тайлыгып, муста ол халган», — тіп. Амды пір к ізізі парып, чоохтапча ипчізіне: «Чылгызы тайлыгып, Чанар Хус ол халган муста». Анаң ипчізі килген. Корзе, Чанар Хустың ады турчадыр, Чанар Хус чатча ол парган, ханы чайылча. Анда сыхтабысхан коргенде: — Чаным, чаным Чанар Хус, Чаныма читкен Чанар Хус.. Адам пирген кистігес А с кизіп чізін тіп, пирді не. А с кеспедім, тас кистім, Тазох черееме туза не. 1>ем перген кистігес Ит кис чізін тіп пирді не... Ит киспедім, чир кистім, Хара чӱрееме туза не... Анаң пыӌахха сегіребіскен. Чанар Хус искен, чаза хаап халган. Чанар Хус ам позы сегіребіскен пыӌахха. Чанар-Хус, дочь старика Пая за косички схватив, верхом на коне поскакал. Потом он жил , не сумев разговорить. Так они жили , родился ребёнок. Вместе со своими охотниками сговорившись, скот забив, кровь пролив, на льду разлили. Теперь одного человека к ней посылают: «Скажи, что Чанар-Хус умер, его конь , подскользнувшись на льду, умер». Вот один человек пойдя , говорит его жене: «Его конь подскользнулся, Чанар-Хус умер на льду». Потом жена приехала. Смотрит: конь Чанар-Хуса стоит , а Чанар-Хус лежит мёртвый, кровь пролилась. Тогда зары дала, увидев это : — Душа моя, душа моя, Чанар-Хус, Д о моей души достиг , Чанар-Хус, Отцом подаренный ножик. Потом на нож бросилась, Чанар-Хус слышал, но не смог удержать. Чанар-Хус теперь сам бросился на нож. 61. А п р е са й з а ң (А п р е -сай зан ) . Зап. от Н.Е. Чустеева в 1965 г. Рукоп. ф. ХакНИИЯЛИ, ф. 1, оп . 1, д . 362, л . 90—99. Пер. Л.К. Ачитаевой. Публ. впервые. Текст записан на качинском диалекте. 1 — ...аэрап... (...кормит..) — диал., лит. азшрап. 3 — ...тибес... (Не скажем.) — диал., лит. тібес. — ...ниг... (...сирой.) — диал., лит. ніг. — ...нахсыда... (...хорошенько.) — диал., лит. нахси иде.
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY3OTQ2