Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

3 Бэйэаэрэ иккиэн ойуттар эбит. Дьаранаас ойууна уаахана да оччугуйа да биллибэт. Чаадай үөһээ үс кэрдиигэ барар, аллараа үс кэрдиигэ барар кыра ойуун эбит. Бу дьоннор харг ы йан өлөр күннэрэ кэлбит. Кыайан турбат буолан икки дайдыга сыпп ы ттар. Бу с ы тан кэпсэппиттэр. 4 Дьаранаас этэр: "Oҕуһум баара буоллар өлүө суох этим. Oҕуспун киһи уоран ы лан өллүм. Онон үөр буолааммын, Oҕуспун сиэтэ сыадьаммын, төрөтөр Oҕөну, үһүгэр тириэппэккэ аһ ы а ы к OҤOстуOҕумГ' — диэбит. 5 Онтон Чаадай этэр: "Ыппын киһи уоран ылан өллүм, өлөн баран үөр буоаан ыппын сиэтэ с ы адь ы ам, хара тыа суоаугар айаҕа, чаар- кааҥҥа харгыс буоауом Устар даааҕа илимҥэ, мөрөһөҕө харг ы с буолуом Хара т ы а суолун туора с ы т ы ам, аан дайд ы иччитин суолун туора с ы т ы ам!" — диэн. 6 Инньэ диэн баран иккиэн өлөн хаалб ы ттар. Онтон ы ла үөр буолбуттар, Чаадай буOллаҕына харгыс буолбут, Дьаранаас буOл­ лаҕына OҔO сөдүөкэтэ буолбут. Кини [Чаадай] киһиэхэ булчукка өстөнөр арыт. OччOҔO буулуур. Ол буулаатаҕына, туох да буллу бултаппат. Онуоха этэллэр: "Оо, дьэ ити киһи тугу да буатаабата, Харг ы һа буатаабыт!" — диэн. 7 Кини өстөнөрүн төрдө буоаар: кини аат ы н ааттаан уотка ас биэрбэтэххинэ, Байанайы аһатаргар, эбэтэр аанньа ахт ы м ы на үөҕэ, хомура с ы р ы ттахх ы на. Өр бууааатаҕына, Байанай суоаугар айа тардан кэбиһэр, буаау аҕааымаары. Айат ы н аата: 7 сиринэн саа- ҕааһыннаах, эриэн сэбэһэ киристээх, титирик маахчаар айа — диэн. Дааай суоаугар иаим үтэр уу буллун аҕалымаары. Ол иаим аата: биэс таастыганнаах, 5 ХOрOҔOстOOХ, борон тэрээх иаим —диэн. 8 Бу бууааатаҕына, ойуун к ыы рдаааар. Ол кы ы рдаран к ы һ ы л кулгаах төрүттээх, к ы һ ы л тамыктаах, сугуун күөрт ат ыы р ыты бэрик биэрэлаэр. Чаадай үс кэрдииттэн үөһэ да тахсыбат, аалара да түспэт. Кини орто дойдуга с ы адьар. Ойуун к ыы ран Чаадайы килаэрэр уонна ыты ылан: "Миэнэ һүүй, һууй, һууй, һууй!" — дии-дии миинэ с ы лдьан тугу эрэ үргүтэр курдук: "Бу ыты куһаҕаннык ааттаайаҕ ы т, OхсOOЙөҕут, мөҥөөйөҕүт, ыппын эһиэхэ туттарабын. Бултаатаххытына, оттуугут сайыҥҥы күн тахс ыы т ы н диэки өттүгэр баайа с ы т ы араҥҥ ы т мин ааппын ааттааҥҥыт алг ыы р