Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

айыы уоаа икки таптаһар туохтара суох уонна дьэ: "Дьэ өаөрүөхтэрэ, онон чэ кэбис", — диэн к ыы с буоабат. Ээ, [оа эрээри], онтон дьэ [таптаһаааар], оа курдук с ы адьаааар. 11 Онтон дьэ к ыы с туран этэр: «Дьэ эн үйэаээх сааскар дьэ буачут киһи буOауөҕуҥ. Ээ, дьэ мин онно эн үйэаээх сааскар буатуур буаткун дьэ: "һай-һат!"* диэммин дьэ үүрүөҕүм. Ээ, дьэ оноошгу диэри, эн мииги т тэн арахс ы аххар диэри, дьэ буатаа-аатаа. Дьэ уонна дьэ дойдугар т и ийиэҕиҥ"», — диир. "Оттон биаи икки буачуттарыҥ буолаагына суккуруур дууһа- ааах, аттара-бэйэаэрэ нэһиилэ, тугу да буатаабакка, дойдуаар ы гар төннүөхтэрэ. Оа эйигин үүрбүттэрин буруйугар мин оггоЬуум", — диир бу к ыы с туран. Дьэ сөп, инньэ г ы нан, дьэ били уолга дьэ туохтаан, кэпсэтэннэр дьэ, арааһ ы бары кэпсэтэн, дьэ ол бултары-эҥиннэри кэпсэтэн баран, дьэ тохтуулаар, элбэх баҕайы бултанар. 12 Ан ы дьэ дойдутугар аттанар. Аттанар кэмэ буоабутугар к ыы с туран дьэ, уоага туран кэриэс этэр: "Дьэ, мин эйигиттэн OҔOаO- нобун", — диир. "Онон оа OҔOаOммуппун дьонум биаэлаэр", — диир. Уонна: "Эһиил манна бултуу тахсыаҕыҥ уонна мин өлүөҕүм", — диир. «Оа өааөхпүнэ, итиннэ бу дьиэҥ суох буөауOҕа уонна мииг и н баар буоауо диэн оаох санаан кэлээйэгин. Ити туохха, буачуттар эрг э , баааҕаннара баар буоауо. Оа хаҥас сы ҥ ааҕ ы н хаһ ы йдахх ы на, биир бэрэмэдэйгэ саһыа арааһа: хара саһыаыттан кыһыл саһыаы- гар диэри, дьэ кырсатыгар диэри эҥин араас түүаээх бөҕө симиааэ с ы т ы аҕа. Мин оннук бэаэ л шээн барыаҕым. Эн ону дьэ илдьэ, дьэ дойдугар бараар уонна дьэ үйэлээх-сааскар байыаҥ-тайыаҥ. Уонна буOлааҕына дьэ эн аттанар күҥҥэр дьэ мин: "һай-һат!" — диэммин үйэаээх-сааскар буатуйарыҥ иһин дьэ кэннигиттэн үүрүөҕүм», — диэбит. «Эн ону оа дойдугар аттанар кэмҥэр эҥ "Наайын-наай", — диэҥҥин дьэ кэннигин хайыһан көрөр буOааайаҕын. Дьэ кэннигин хайыһан көрдүҥ даҕан ы оаох буакуттан матыаҕыҥ», —диэн буоаар. 13 Дьэ уоа буOаааҕына буатуйан-аатыйан төннөрүгэр, биаи кыыс туран дьэ: "һай-һат! һай-һат! Һ 00 -Һ 00 -Һ 00 -Һ 00 ! Һ 00 -Һ 00 !"— диир. "Наа-һаа-һаа-һаа!" — диир саҥа сүрдээх. Биаи уоа кэннин хайыһан көрбөт. Дьэ биаи үйэллээх-сааһ ы гар бултуур булдун, онтун дьэ һайды ы р-һаттыыр. Аны кыыс туран этэр, дьэ ол арахсаар ы туран, били ол иннинэ этэр: "Дьэ, өскүөрү субу маны эн хойут кэпсиир буоллаххына, тута икки хараҕа суох буOлуOҕуҥ. Дьэ онтугун өйдөө, онон икки атахтаахха кэпсиир буOлаайаҕын" — диэн, били кэриэс т ы л ы н этэр, к ыы с. 14 Уоа туран, дьэ буатуйан-аатыйан, дьэ с ы а ы н аайы кургуом* тахсар-тахсар, к ы рдь ы ар диэри дьэ буатуйуу бөҕөнү буатуйан, байыы бӨҕөнү байар.