Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

диэн хара ойууттар үөрдэрэ бууааабыттар. Онуоха Тэппээк Мэхээ- аэ бэйэтэ оаорор балаҕанын илин диэкинэн аан ы н икки өттүгэр биирдии к ыы ра турар ойууну маһынан онорбут. Оаорго иккиэн- нэригэр ойууттар к ыы рар арбаҕастарын кэтэрд и тэаээбит уонна дүҥүр туттартаабыт. Oа кэнниттэн Тэппээк Мэхээаэ хас да түүн к ыы рб ы т уонна: "Таҥнары Харыйа үөрүн хаҥас диэк и тигэр, Күп ойуун үөрүн уҥат ы гар иҥэртээтим", — диэбит. Oа курдук ити ойууттар үөрдэрин икки с ы ага мае ойууттарга иҥэрэн, хаайан, оаорбут. Бу кэм устат ы гар ойууттар үөрдэрэ Тэппээк Мэхээаэ аймахтар ы ттан кими да муокастаабатахтар. Онтон Таҥнар ы Ха­ р ы йа үөрэ иҥэриааибит мае ойуунун кыырар таҥ аһ ы н кэ- тэппитинэн, түҥүрүн туттарбытынан Дааҕан аааа с иаин баһ ы гар икки сааааааах тишскэ үөһэ таһааран кирис өтүүнэн кэагиттэрэн кэбиспит. Оттон Күп ойуун үөрэ иҥэриааибит мае ойуунун дьаа- к ы рдаан баран Аалааах алаас күөлүгэр тимирдибитэ үһү. 15 Бу кэнниттэн арай, биирдэ Хаҥалас уаууһун Хара нэһиаиэгин баайа Киргиэаэй БоЬукуоп куораттан тахсыбыт. Oа тахеан Дааҕан иаин баһ ы нааҕ ы салаалаах тииккэ үөһэ баайыла ы б ы т мае ойууну тииттэри-баҕастар ы уматтаран кэбиспит. Оттон ити ааааска ааа- б ы станан турар көтөр-сүүрэр тирииаэринэн оноЬуллубут эмэгэт- тэри барыаарын куоракка тиэттэрбит. Тэппээк Мэхээаэни биэс уон охсуунан таһыттарб ы т уонна ан ы ойууннаабат г ы на т ы а ы н ыабыт, онтон кыһ ы йан, Тэппээк ойуун хаста да к ыы ран БоЬукуоп баай дьиэтигэр-уотугар абаапыаарын ыытаааан с ы адь ы б ы т. Абааһ ы аара тиийэн аанынан, түннүгүнэн, үөаэһинэн дьиэҕэ киирээри г ы ннах- тар ы н аайы чуораан т ы аһаан и һэр үһү. Онтон куттанан, абааһыаара с ы ссан хааааалара үһү. Oл иһин биир кэлин кыыр ыы - т ы гар биир абааһытын, кутуйахха кубулутан баран, сир аннынан дьөлө хастаран киллэрбит. Онно киирэн, OЧЧOТOOҕү итэҕэл быһыытынан Киргиэаэй БоЬукуоп сэттэ к ыы стааҕ ы н барыаарын ыарытыган буоаар г ы на, тиһэҕэр өаүтэаиир г ы на онорон тахс ы б ы т. Онтукааар сотору өаүтэаээбиттэрэ үһү. 16 Оттон биа и Дааҕан иаин баһ ы нааҕ ы сааааааах маска, ү ө һэ баайыааыбыт таҥастаах, дүҥүрдээх мае ойуун умайыытыгар онно иҥэриааибит Таҥнары Хар ы йа үөрэ уокка умайбатах, онон босхо- аонон, эмиэ Тэппээк Мэхээаэ аймахтар ы н сиэтэаээбитинэн бар- б ы т. Ону Тэппээк Мэхээаэ иккиһин к ыы ран, хат тутан ыаан, б ыы - каайык туос ыаҕыйаҕа хаайбыт. Oа ыаҕыйата бэйэтэ сүүтүктээҕэр уаахан, иһигэр сүөһү түүтэ угулаубут, таһыгар эриэн сити и гэ тиһиааибит күөх хоруонтсанан үстэ эргитиллибит киэргэлаээх эбит. Ону баааҕанын таһынааҕы а л шаарын иһигэр, муннукка, кирээккэҕэ ыйаан кэбиспит. И ти саҕаны кини араас бэаиэаэрэ уонна эмэгэттэрэ Аааааах иһигэр да, т ы а т ы гар да оаус эабээбит кэмэ эбитэ үһү.