Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

үөскээбит муос уоау Таас Уаауҥаҕ ы өаөрөн куау, кини ситтэҕ и нэ саханы сарб ы йыаҕа, урааҥхайы OгдOаутуOҕа", — диэн Дыгын ХOһуунчаҕар этэр. Маныаха хоЬуунчах: "Oннук муос, таас киһини туох сэбинэн, хайа кэбирэх, с ы мнаҕас сирин буаан өаөрөбүн", — диэн бэккэ мунчаарар. С ыы һа тутуннахха к и һини, сүөһүнү б ы а- дьыаҕа диэн э миэ сэрэх буоаар. 5 Дьэ, ити курдук дэсиһэааэрин и стэ оаорон, Д ы г ы н эмээхс и нэ баара, ытыы-ытыы саҥа аааайар: "Мин OҔOбун ким даҕан ы кыайар- хотор баар буоауо диэбэппин буоаан баран, арай хаҥас ХOннөҕун анн ы нан сиикэй мэҥ курдук эт аһаҕас баар буоауо, арай онон буаан өаөрүөхтэрэ буOаааҕа", — диэн. Ону Таатта хөһуунчаҕа истэн: "Кэбирэх сирэ итинэн эбит буOаааҕа", — диэн иһигэр санаан, оностон тахсан мырааҥҥа тиийэр. 6 Бу тиийэн көөттө м ы раан саамай чочур буоаар үрдүк к ы р ыы - т ы гар OҔO икки атаҕ ы н чиюсэччи тэбинэн, икки иаиитин өрө уум- мутунан тиэрэ түһэн утуйан барчыгыныы с ы тар эбит. Кини т ыы нар ы ттан чугастааҕ ы от-мас бүтүннүү саа г ыннана, хамс ыы турар эбитэ үһү. Oа кэннэ хоЬуунчах көрдөҕүнэ, OҔOк ы р- дь ы к этэ барыта муос, уаауҥаҕа таас OҔO эбит. Өйдүөн көрдөххө арай и йэтэ эмээхс и н эп п итин курдук к ы рдь ы к хаҥас ХOнИOҕун анньнан хара сиикэй мэнҥээх эбит эрэ үһү, киһи хотутуох сирэ- миэстэтэ диэн оа эрэ эбит үһү, оа кэннэ киһи хотутар кэбир э х өттө көстүбэт эбит. ХоЬуунчах уһун батаһын с ы тар OҔOхаҥас хOннOҕун анн ы нааҕы сиикэйи үрдүнэн тирээн баран, бухатыыр киһи күүһүн баарынан содотохто батары анньан түһэн тайыыааан кэб и һэр. OччOтсюҕу майгынынан и ккиһин хаттаан аспаттар эбит, Хсһүүнчах батаһ ы н OҔOтун сүрэҕэр уган тиэрэ-маар ы буккуйан к э биһэр. Дьэ Таас Уаауҥах муос уоа Oту-маһ ы силлиэ курдук мөхсөн баран өлөн хаалар. 7 Д ы г ы н биир баст ы ҥ ситэ күүстээх уолун OҔOрдук бэйэтигэр күнүүаээн өаөттөрөн турар. Хойуут ону кэмсиммитэ үһү дииааэрэ. O л өлөрбүт ХоЬу у нчах, Таатта күүстээҕ э эб и тэ үһү. Oл Таас Ул- луҥаҕы өлөрөн б и эрбитигэр Д ы г ы н к ыы һ ы н б и эрэн ыыппыта үһү. 9. БЭРТХ А РА 1 Бэйэм төрдүбүн эттэхпинэ, биэрэбэй манҥай Т ы г ы н үйэтин саҕана Бэт Хара д и эн үөскээбитэ. Бэрт Хара кэпсэлаээх. 2 Тыг ы н ө аөрө тахсыбыт бу киһини Ийэтэ эмээхсиҥҥэ кэаэн ыйытар: "Бу OҔOҥ ханна бардаҕа?" — диэн. Онно эмээхс и н этэр: "OҕOм буатана барбыта. Буадунан аһ ыы р д ь оммут", — диир. "Сас- с ы арда OҔOҥ күүттүн. М и н манна чугас оаорор к и һиб и н. Ураһанан түһэн оаорор киһибин", — диир. Эмээхсин: "Ээх", — диир. Онно