Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

быһыта сыньньан истэ. Киэһэ элбэх баҕайдьы* буллу арбаччы-сарбач- чы сүгэн дьиэтигэр кэллэ. Ийэтэ эмээхсин уола иһэрин көрөн, утары сүүрэн тиийдэ: — Оҕом, көр, бу улаххан киһи буолан, бу бултаан арбаччы-сарбач- чы сүгэн истэгин көрүҥ эрэ! Иэхэйикпин көрүҥ эрэ!.. — дии-дии. Мэнигийээн батыйатынан ийэтин баһын быһа охсон кэбистэ. 4 Убайдара кэлэн, киэһэ дьиэлэригэр киирэн иһэн көрдөхтөрүнэ — дьиэ айаҕар ийэлэрэ баһа быстан баран өлө сытар. — Нокоо-о! Бу ийэбитин ким өлөрдө? —Мин. Туох көрбүккүн* бастаагы барытын баһын быһан иһээр диэн, марыан* батыйа биэккит буолбат дуо? Дьиэм айагар кэлиибэр, ийэм утары тахсыбыта, бастаах этэ. Ол иһин баһын быспытым! —Улуу күтүр! Биһи эйиэхэ киһини өлөр диэн батыйа биэппит дуо?! Буллу: куһу, куобагы, эһэни, бөрөнү — өлөрөр буол диэн биэппит ээ-э... Акаары!.. — диэн убайдара уолларын дэлби мөктүлэр*. Сассыныгар уолларын эппиттэр: — Бараҥҥын аҕаскыттан ийэҥ бэдэр сагыньньагын аҕал. Ийэгэр кэтэрдэн баран көмөн көрүөхпүт. 5 Мэнигийээн аттанан, аҕаһыгар сүүрдэн-сиэллэрэн истэ. Бу истэ- гинэ, аара киэҥ налыы уу баар эбит. Ол уу чараастык тоҥмут, ата бу тоҥумах ууга төрүт киирбэт. Ууга киирэн иһэн төттөрү кэннинэн тиэйэр. Мэнигийээн: — Этэрбэһим сытыйыа диэн киирээхтээбэт ээ-э, бадага, — диэтэ дэ, түһэн, атын охторон, түөрт атагын тыһын сүлэн кэбистэ. Ата тиэрэ түһэн баран, турбакка эрэ мөксө сытта. — Ээ-э... Соммун уһул* диэтэ ээ-э, бадага? — диэтэ дэ, атын ти- риитин сүлэн кэбистэ. Ата ырдьаҥҥыы-ырдьаҥныы өлөн барда. — Сээн, соммун, этэрбэспин уһулла диэн, үөрэн күлэн ыр- дьаҥныыр ээ-э... Тур, тур! Барыах! — дии-дии тэбиэлээн көрдө атын. Ата турбата. Өлөн хаалла. Өр атын туруора сатаан баран, салган агаһыгар сатыы барда. —Утуйдаргын, кэлиэхпэр диэри сыт. Кэлэм баран уһугунна- рыам, — диэтэ.