Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Уол оһох төрдүгэр холуокка курдук тийэн сыстан хаалар. Дьахтар дьиэтин аҥаарын* аһан кэбиһэр, сэгэтэн. Дьэ, сарсыарда күн тахсыар дылы утуйар, дьахтар. Уоһун иһи- гэр: —Хоҥноруус! — диир, уһуктан сытан. Дьэ, муостаҕа кэлэн лаһыран түһэр уол, хоҥнору ыстанан. Аҥара уот харыах буолбут* аҥара кырыа буолбут, аан аһыллыбыт сирин диэки өттө. Дьэ, дьиэтин былдьаһар. — Бу таҥаскын-сапкын хайтах гынныҥ? — диир [аҕата]. — Соро- ҕун уокка сиэппиккин уонна бу туох көмнөҕүн бүрүннүҥ? — диир. Уол: — Эрэйдээх-Буруйдаах дьахтарын кытта оонньоһо-туспалаһа сылдьан, уокка түстүм ини, хаарга* түстүм ини, — диир киһиргиэн. 3 Күн киэһэ буоларын саҕана Эрэйдээх-Буруйдаах билиги илдьит- тиэбит* сүөһүлэрин өлүү сириттэн эргитэн аҕалар. Биир да суох гына илбиллэн хаалар сүөһүтэ-аһа, Баай Хара Хаан. Ханнык кэлиэй, ол дай- ды сүөһүтэ кэлтин кэннэ? Аанньаҕа кэлиэ дуо, ол хайыы-үйэҕэ киһи уҥуоҕар сиэммит сүөһү баран. 4 Уоллара эмиэ моҥнон өлөөрү гынан эрэр, Эрэйдээх-Буруйдаах өлүмнэ* кэллэ диэн. —Дьэ, иккиһин ыытыахпыт, тоойуом, өлүмэ, — диэн тохтоттулар уолларын. Бу гынан баран эмиэ сүбэлэһэннэр: —Аны өлбүт киһибитин таҥыннарбыт таҥаспытын сыгынньах- таан аҕал, — диэн сарыйан ыыталлар. Эрэйдээх-Буруйдаах, дьэ, ба- рар. 5 Киэһэ дьахтарга киирэн олороор эмиэ, уол. Дьахтар утуйар, эмиэ оронун оҥостон. Сытан баран, биир хардаҕастаах уоту түһэрэн кэ- биһэр оһоҕуттан. Аанын аҥарын эмиэ сэгэтэн кэбиһэр. Сытан баран, дьахтар уоһун кытта этитэр: —Да, били Эрэйдээх-Буруйдаах доҕорум баара буоллар, ити түспүт хардаҕаһы туруоран биэриэ этэ, ааммын буоллар ыга тардан биэриэ этэ, — диир. —Мин хайтах... — диэн баран, [уол] оһох кырыытыгар сыста түс- пүтүн: —Сыстарыыс, — диэн кэбиһэр уоһун иһигэр. Сыстан хаалбыт уолу, ааны бүтүннүүтүн аһан, дьахтар букатын оттото эрэ бөһүөнэх гына чиккэччи тоҥорон кэбиһэн баран, сас- сыарда: —Хоҥноруус! — диир.