Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Суох. Саҥа суох. —Айыы ойоох! — диэтэ. — Ээ! Баарбын-баарбын, — диэтэ. Эр киһи ойон тура эккирээн, баҕа-ойоҕун күөлгэ быраҕан, айыы ойоҕун ойох ылан, үөрэн-көтөн, байан-тайан олоотторо эбитэ үһү. 24. БААЙ ХАРА ХААН УОЛА УОННА ЭРЭЙДЭЭХ-БУРУЙДААХ* 1 Дьэ, Эрэйдээх-Буруйдаах дьахтарын кытта олороллор, Баай Хара Хаан ыаллаахтар. Дьэ, арай Баай Хара Хаан уола: — Эрэйдээх-Буруйдаах ойоҕун миэхэ ылан биэрбэккит, — диэн күн аайы өлөөрү гынар. Бу киһини күүстэринэн кыайан өлөрбөт киһилэрэ. Эрэйдээх-Бу­ руйдаах өлөттөрүө дуо кинилэргэ! Дьэ, Баай Хара Хааннаах уолларын: — Өлүмэ, — диэн ааттыллар*. — Эрэйдээх-Буруйдааҕы өлөр сир- гэ ыытыахпыт, — дииллэр. Дьэ, ыыталлар даҕаны. — Бу, былыр ити киһи өллөҕүнэ, сүөһүнү сиэн тутталлар, хаай- лыга* диэн, — Баай Хара Хааннаах мунньахтыыллар, дьонтон ыйы- талаһан сүбэлэтэллэр. — Дьэ, арай былыргы Адам саканаакы* өлбүт ийэлэрин-аҕаларын хаайлыга сүөһүлэрин аҕалтара: «Өлүү сиригэр ыытыахха», — дэһэллэр. Оннук илдьит кэлэр Эрэйдээх-Буруйдаахха. Эрэйдээх-Буруйдаах барар, барбат буолаахтыа дуо? 2 Эрэйдээх-Буруйдаах бааттын кэннэ, уол киирэр дьахтарга. Кии- рэр, дьэ, хонор. Хонон олорор. Дьахтар үүс суорҕаҥҥа, эһэ тэллэххэ сытар, уол кэлэн онно олорор. Дьахтар кэпсэппэт даҕаны, ипсэппэт даҕаны, кинини киһи диэҕэ дуо? Дьэ, арай, биир хардаҕаһы* оһохтон түһэрэн кэбиһэр, буруолуу сытар гына. — Ээ, сах, Эрэйдээх-Буруйдаах доҕорум баара буоллар, ити маһы туруоран кэбиһиэ этэ. Сыппытым кэннэ түһэн хаалла дуу, — диир дьахтар уоһун кытары. —Мин хайтах, — диэн баран, уол оһоххо сыстан, били хардаҕас- таах маһы туруоран эрдэҕинэ, дьахтар: — Сыстарыыс! — диир.