Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

10 Күн Тойон-иго тиийэн кэлбит. Күн Тойон кыыһа, Күөгэл Удаҕан аҕыс атахтаах араҥас үрдүгэр үрүҥ көмүс тоҕоһоҕо аҕыс былас аалай солку аһын эрийэ кэбиһэн олорон, кыһыл көмүс тарааҕынан, тараана олорор [эбит]. — Күн Тойон кыыһа, Күөгэл Удаҕан, эйигин ыла кэллим! 11 Көрүөх бэтэрээҕи өттүнэ, этэн баран тэгилитиэх бэтэрээҕи өттүнэ сотору оҥостубуттар бараары. Тураннар барбыттар. Аҕыс уон атыыр үөрэ сылгыларын үүрэннэр, тоҕус уон хотон ынахтарын үүрэн бар­ быттар. Ый Тойон кыыһыгар тиийэн кээлтэр. Сүөһүлэри, үптэри-ас- тары барытын ильэ барбыттар. Бары барбыттар. Үргэл Тойон кыыһы- гар кэлбиттэр. Үптэри-астары, сүөһүлэри барытын ильэ барбыттар, көһөн барбыттар. Үс дьахтарын кытта айаннаан испиттэр. 12 Сыһыыларыгар киирэн-тиийэн кээлтэр. — Саһыл айалааҕым, — диэн баран, куота сүүрдэн хаалбыт. Мааҕы өлбүт дьахтарын сулбу тардан ылбыт. Ильэ кэлэн, айан суолун ортотугар бэйэтин таҥаһын таҥыннарбыт, тэллэҕин тэлгээн кэбиспит, ыҥыырын сыттык кээспит, дьахтарын сытыарбыт, суор- ҕанынан сабан кэбиспит. Атын баайан кэбиспит тииккэ, саһан хаал­ быт. Дьахталлар айаннаан куоҕатан тиийэн кээлтэр. — Тыый, доҕор! — дэһиспиттэр, сырай сырайдарын утарыта көр- сүбүттэр. — Эрбит өлө сытар, — дэһиспиттэр, ытаспыттар. Күн Тойон кыыһа Күөгэл Удаҕан ыйыталаабыт: — Үргэл Тойон кыыһа, Үргүүк Удаҕан! Өлбүтэ хас сыл буолбут киһини тириэрэр буолаҕын? — Өлбүтэ үс сыл буолбут киһини сибилигин уҥан сытар киһи дьүһүнүгэр тылы оҥорорум, — диэбит. Ый Тойон кыыһыттан ыйыппыт: — Өлбүтэ хас сыл буолбут киһини тириэрэр буолаҕын? — диэ­ бит. — Өлбүтэ үс сыл буолбут киһини сибилигин утуйан сытар киһи дьүһүнүгэр тылы оҥорорум! Күн Тойон кыыһа эппит: — Өлбүтэ үс сыл буолбут киһини — сотору сүүрбүтүнэн-көппүтү- нэн барар буолар тиллэн — ол курдук [оҥорорум]! Үргэл Тойон кыыһа үстэ үрдүнэн көппүт: уҥа сытар киһи дьү- һүнүгэр тылы буолбут. Ый Тойон кыыһа үстэ үрдүнэн көппүт: утуйа сытар киһи дьүһүнүгэр тылы буолбут. Күн Тойон кыыһа үрдүнэн үстэ