Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

тыы туран төбөтүн оройун д<ь>өлө үрэн, өлөрүн-тиллэрин билбэт уу түлээк оҥорон кээстэ. Чэҥнээх үөдэнигэр бэйэтин тинкинэтэн* кээстэ уонна таҥныбыт таҥаһы<н> барытын таҥнан кээстэ, мае ча<а>с<с>ынын саралыы тардан ылан, сирэйин симээн киэргэттэ. Атын тахсан, сүөрэн ылан, кини миинэн Хара Хааҥ<ҥ>а бастыҥ ки- йиит буола д<ь>э хаамтаран хадьыһытта. 17 Ол тиийэн — Хара Хаан хамначчыттара кийиит соҕотоҕун кэллэ диэн, соһуйан-өмүрэн атын баайдылар. — Хайа киһиҥ, доҕоруҥ, ханна барда? — диэн буолла. — Ээ, Тараҕана тайдарыгар барбыта, — диэтэ. Хаҥас диэкки саҥа кийиити хаппахчылаах чулаан иһиттэн хаһан таһаарыахтара баарай? Онно хап<п>ахчылаан сытан, хаһан таһаа- рыахтара баара<й> хаппахчылаах чуулаан иһиттэн? Мааммыт былаа- тын сүөрбэт, кэппит бэргэһэтин устубат, саҕыньньаҕын да устубат — ол курдук таҥныбыта таҥныбытына<н> түүннэри-күнүстэри сылд<ь>ар. Ол сырыттаҕын<а>, д<ь>э эрэ буол<л>ар киһи д<ь>э кэлэр. — Таҥаскын уһул. Хае хонук<к>а бу курдук таҥныаххыный?! —Мин ийэм Б/эйбэрикээн/ эм/ээхсин/: «Ыйын эргэтин бараан бараҥҥын таҥаскын устаар», — диэбитэ. Ону тоҕо уһуллара сатаа- тыҥ? Ийэм аахха тахсан киирэн баран устуом буоллаҕа дии. 18 Ыйдарын эргэтэ бараныар дылы, саҥа ый тахсыар туххары кур таҥастара куҥнарыттан түспэккэ, танныбыт таҥастара санныларыт- тан салгылаабакка сылдьыбыттар эбит. Саҥа ыйдара үүнэн, кэһии-тутуу тэринэн Б/эйбэрикээн/ эм/ээх- сиҥҥэ/ бараллар. Б/эйбэрикээн/ э/мээхсиҥҥэ/ бараннар арай тиий- биттэрэ — Б/эйбэрикээн/ э/мээхсин/ бастаан кини кэлэн ойох ыла- рыгар көрбүт кыыһын курдук кыыһы эмиэ иитэн эрэр. — Бай, бу хантан оҕолоннуҥ?! — Ээ, онтон бэйэм булар буоллаҕым дии. Анарааттан кэлбит кыыс, күтүөт буоланнар, иккиэн икки аҥыы сыталлара буолар. Ол сыталларын гытта быыка<а> кыыс: — Эд<ь>иэй, дьэ остуоруйалаа. — Ээ, саҥар<ы>ма! Баһым-атаҕым ыалдьар. —Дьэ оччоҕо таабырыннаа. — Ээ, күүһүлээмэ! Көхсүм-быарым ыальд<ь>ар. — Дьэ оччоҕо сээкэйдэ сэһэргээ. — Ээ, хотуох, ону-маны көбүтүмэ-күөрэтимэ эрэ.