Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

2 Ол курдук биир сассыарда халлаан сырдыыта, туутун көрө күөлүгэр киирдэ. Киирэн биир маһы дьөлө хаһан оҥорбут оночотун уутун эһэ туран иһиттэҕинэ — арҕаа диэкки күтүр улахан тыас тыаһаата. Онтон өр да, өтөр да буолбата — аҥаар харахтаах абааһы уола лиҥкинээн-лиһигирээн тиийэн кэллэ. — Чөпчөөкөөн-Чөпчөөкөөн, дьэ сиэм суоҕа буоллар, икки тыйгын аҕал! — Биэрбэппин! — Биэрбэт буоллаххына, бу бэйэҕин сиэтим! Чөпчөөкөөн-Чөпчөөкөөн куттанан, икки тыйын ыйан биэрэр. Абааһы уола баран сиэн хардырҕатан кээһэр. —Сассыарда кэли<э>ҕим, икки биэҕин бэлэмнээр. Чөпчөөкөөн-Чөпчөөкөөн эрэйдээх онтон санаарҕаан, туутун ситэ көрбөккө эмээхсинигэр тахсан: —Дьэ, эмээхсиэн, хайдах гынабыт? Туох үтүө сүбэлээххиний? Абааһы уола икки тыйбытын сиэн барда. «Сассыарда эмиэ кэлиэм, икки биэҕин бэлэмнээн тоһуйаар», — диир. Дьэ тугу сүбэлэһэбит? — Хайдах гынаахтыахпытый? Олорбуппут сыччах буоллаҕа дии! Илин баран Ийэхсити булуохпут дуу, арҕаа баран Айыыһыты булуох- пут дуу, ууга түһэн уһун хонукка барыахпыт дуу, сиргэ тимирэн си- риэдийэ байыахпыт дуу? Син биир буоллаҕа, — диэхтиир эмээх- синэ. 3 Сассына буолар. Чөпчө<ө>көөн-Чөпчөөкөөн саҥардыы туран этэрбэһин кэтэн, тахсан киирэ тахсар. Ол тахсан иһиттэҕинэ, арҕаа диэкки эмиэ тыас бөҕө тыаһыыр, онтон өр да өтөр да буолбат, аҥаар харахтаах абааһы уола лиҥкинээн-лиһигирээн тиийэн кэлэр. — Чөпчөөкөөн-Чөпчөөкөөн! —Тугуй? — Икки биэҕин бэлэмнээтин* дуо? — Оо, тойонуом, умнан кээспин*. —Умнубут буоллаххына, бэйэҕин ылабын! Чөпчө<ө>көөн-Чөпчөөкөөн онтон куттанан, икки биэтин ыйан биэрэр. Абааһы уола баран сиэн хардырҕатан кээһэр. — Сассыарда кэлиэҕим, икки ынаххын бэлэмнээр. Чөпчөөкөөн-Чөпчөөкөөн эрэйдээх ол күн туутугар киирбэт. Тугу гыныан булбакка — халлааннаан көтүөн халлаан ыраах, сирдээн ти- мириэн сир кытаанах буолан — санаа бөҕөҕө түһэн сылдьар. 4 Сассына буолар. Сассыарда, ким да тура илигинэ, абааһы уола кэлэн тоҥсуйар. Чөпчөөкөөн-Чөпчөөкөөн ону истэн таһылдьа* тах­ сар.