Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Ону куттанан эмээхсин санарбат. «Биэриэм», — да диэбэт, «биэр- бэппин»*, — да диэбэт. — Эн биэрэриҥ-биэрбэтиҥ көҥүлүҥ, саҥарарыҥ-саҥарбатыҥ көҥүлүҥ буолбатах! — диэн баран, тахсан барбыт. Баран хаалбытын кэннэ, киэһэ тахсан көрбүттэрэ: аҕыс уон сыл- гы үөрдэриттэн биир тааҕылаах убаһа хаалбыт. Уоннааҕытын бары- тын сиэн кэбиспит. 2 Аны нөҥүө күнүгэр: «Тоҕус [уон хотон] үөр<э> ынахтаахпын», — диэн оттуу барар. Оттуу барар. Киэһэ кэлбитин кэннэ, санардыы чээй иһээри олордохторуна, тыас ньиргийэн кэлэр. Сүүллээҕи сүүл этиҥин курдук тыас ньиргийэн кэлэн, Алаа Монус эмиэ көтөн [түһэн] сир ортотуттан биирдэ ингнэр. — Ньыы-Ньыы эмээхсиэн, тоҕус уон хотон үөрэ ынаххын миэхэ аҕал! — диир. Эмээхсин чип санарбат. Эмээхсин куттанан саҥарбат. — Эн биэрэриҥ-биэрбэтиҥ көҥүлэ буолбатах, саҥарарыҥ-саҥар- батыҥ көҥүлүҥ буолбатах! — диэн баран, тахсан баран хаалбыт. Киэһэ тахсан көрбүттэрэ: биир быычыгыйаан томуйах* хаалбыт. 3 Сылгыларыттан биир кулун, ынахтарыттан* биир торбос хаалбы­ тын кэннэ нөҥүө күн: — Чэ, оттуу барыаҕыҥ, оҕолоор, — диир. — Тоҕо барабыт? Сылгыбытын, ынахпытын* барытын сиэн барда дии. Туох да иһин барбаппыт. — Хайаан барбат буолуохпутуй? Торбоспут аны күһүн үчүгэй буо­ луо, убаһабыт эмиэ үчүгэй буолуо. Чэ, барыаҕыҥ! — диир. — Торбоспутугар, убаһабытыгар оттуу бардахпыт, — диэн, барал- лар. Киэһэ кэлэллэр. Саҥардыы* кэлэн чэйдии олордохторуна, моҥус- тарын уола «тиҥ» гына түспүт. — Ньыы-Ньыы эмээхсиэн, кулуҥҥун, торбоскун миэхэ аҕал эрэ! — диир. Сапарбат. Онтон: — Эн саҥарарыҥ-саҥарбатыҥ* көҥүлүҥ буолбатах! — диэн тахсан баран хаалбыт. 4 Онтон нөҥүө күн сылгылара, ынахтара суох буолан, оттуу-мастыы тахсыбакка сыталлар. [Нөҥүө күнүгэр] эмиэ мааҥы кэлэр кэмигэр, киэһэнэн, эмиэ кэлэр.