Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Тойон көтөн кыскыйан кэлэн, бу сирдэри көрөн баран, төннөн тиийэн кэпсиэбит: — Суманнык* үтүө, биир да оҕо өлүө суох, биир да сымыыт сы- тыйыа суох сирэ, — диэн. 12 Дьэ, арай, барылара кэлээри суугунаспыттарыгар, лахаатта диэн көтөр: —Мин манна соҕотоҕун хааллахпына — өлүөм суоҕа доо? — диэн буол. Ону барылара муньахтаан туран дьаһайбыттар: — Лахаатта диэн көтөрү онно даҕаны барарыгар, онтон даҕаны манна кэлэригэр туруйа көхсүгэр олордо сырыттын: буруйдаах, илии- тин-атаҕын тоһуппут кини баар! — диэн. Туруйа манна ааньа кэлбэт буолта онтон. Барыллыа ол тохоруттан кистэнэн ойуурга саһа сыльар. Онтон лахаатта, аата боҕорҕоно аны, кини манна кэлбэт. Дьэ, ити итинэн бүттэҕэ. 5. КҮН ТАХСАРЫН ХАЙАБЫТ УРУТ КӨРӨР 1 Онтон ханна баҕарар көтөр-сүүрэр барыта син мөккүөрдээх-ик- киэрдээх олоххо үөскээн кэлбит эбит, сир-халлаан үөскүөҕүттэн. Ол быһыытынан арай биирдэ хоҥкучах баҕайы үрэххэ киирэн туран, тайахтаах кутуйах көрсүспуттэр. Сарсыарда күн тахсара буолан, хал- лаан сырдаан турар эбит. Бу турар бириэмэтигэр: — Уһун сотолоох киһи күн тахсарын урут көрөрө буолуо. Куччу- гуй сордоох онтон хойут көрөрө буолуо буолан баран, дьэ мөккүһэбин: дьэ мин урут көрөрүм буолуо, — диэн. — Киммилээр*, онтон уһун сотом да көмөлөһөн, хара тыа баЪын курдары көрөн, мин урут көрөрүм буолуо, — диэн. Улахан мөккүөр буолар. 2 Бу мөккүөргэ буоллаҕына, кутуйах өйдөөҕүн өйдөөх, арҕаа тыа баһын көрөр эбит. Арҕаа тыа баһын көрдөҕүнэ буоллаҕына, күн сар- даҥата ойуур төбөтүгэр тыгар эбит. Тайах буоллаҕына, били күн тах- сар сирин — илин диэки көрөр эбит. Онто буоллаҕына били хал- дьаайы сирэйэ кинини бүөлээн, күлүктээн турар эбит. Кутуйах буол- лаҕына: — Оо, хайа, улуу тайах обургу, күн таххарын көрдүҥ дуо, эн обур- гу-у? Хата, мин былыр көрөн тураахтыыбыын. Онон көр эрэ, көр эрэ!