Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

1 Пӱдӱрчӱн — уғаа т ы ң симiрӌең хус. Симiр-парған туста учухта поаа чоғыа{,} {а}ннаңар ан ы т ӱлтӱ т ы ң кöп чiпче. Пiр хати пӱдӱрчӱн, тӱагӱӌектең öс алаға сағынып, тӱагӱӌексер учух киаiп, сурча: —Уғаа кӱакӱс т iг чирге парарың киаче бе, тӱагӱӌек? —Но ғ а киабечең, киаче! —тiпче анз ы . —Че, киаче поаза, минiң соолшаң чöрiп одыр! 2 Ам пуаар iкöаең париаар. Пӱдӱрчӱн аан ы нда учуғып одырча, тӱагӱчек ан ы ң соонаң чӱгӱрiп одыр. Иди парчатсааар, аал паз ы нда пiр тураңах турча. —Тiгiне кöзенекте нимедiр, кöрчезiңме, тӱлгӱӌек? —тидiр пӱдӱрчӱн. Тӱагӱӌек кöрзе, апсах-иней одыраар. Инейi тағранып одыр, апсағы палты саптан одыр. — Я, кöрчем, —тiпч е тӱагӱ. 3 —Че, ам аннаң харах ааба, амох хайдар, хайдар iсӱакӱстӱг поаар, — тiпче пӱдӱрчӱн. Iди ае тiбинең пӱдӱрчӱн, учух-парып, инейек т iң тигейiне одырыбысты. Апсағас ан ы кöр-сааып: —Тохта, тохта, иней, х ы йм ы раба, —тидiр. Позы, паатызын кöдiр-киаiп, инейнiң тигейiнең сапт ы . Ап- сах хуаастан-киаiп, паат ы з ы инейнiң паз ы на теер туста, пӱдӱрчӱн* учуғыбысхан. Ам апсах инейiн чо саб ы ст ы . Аны кöрiп, т ӱагӱ, хайдар- хайдар хатхырып, эрепче, iс т iн т уд ы нсалған ағахтан-чöр. 4 Пӱдӱрчӱн, айаан-киаiп, сурча- —Че, кöрдiңме* кӱакӱс т ӱг ниме? —тидiр. —Кöрдiмöк, —тiпче т ӱагӱ. — Пу позың поағааи пiре нимедең хорыхазыңма? — тип сурча пӱдӱрчӱн т ӱагӱдең. —Чох, пiр дее нимедең хорыхпаам, —тидiр анз ы . —Хорғыстығ чирге парарың киаче бе? —Параң, —тiпч е тӱагӱ, —кӱак/ӱ/сг/ӱ/г ниме кöргенде, хорғы с тығ даа нименi ноға кöрбеӌ е ң. 5 —Че, минiң соо л и а ң чöрiп одыр, —тiп, пӱдӱрчӱн учух-пари. Пiди пуаар ааа орт ы з ы на читкиадiлер*. Аал аразында т ӱа г ӱнi кöр- сааып, адайаар, хайдар-хайдар ӱрiзiп, с/ӱ/р-сыхтыаар, кiзiаер, тiзең, ағас[-]тастығ сӱрiс-чадад ы раар. Тӱагӱнiң худу хаабин чӱгӱрiп, сӱмеаенiп, чадап аа осхаад ы пу х ы яадаң. Пу киректең озып, чазыда парып, ахыңнап-тынастан чад ы р ам. Тӱагӱ н iң хайди поа-чöренiн кöр-чöр г ен пӱдӱрчӱн, ан ы ң хырина учух-киаiп, сурча: