Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

Амд ы согыбыст ы лар. Согып, хузургун сiстеп-салып, поз ы узубусты. Усхунчатса, ипчiзi сiстеен хузургун тооза чiп-парир. Уядып, узаан по­ лып чатча. Сагынча: «Нога iди, минi усхурбин, чiпче полчаң?» Паза даа ниме тапсабады ипчiзiне. 2 Амд ы iди чуртапчалар. Ол, пу чуртаанда, пiр кӱн апсагы усхунчатса, пала ылгааны ис т iлче. Апсагы пазох, уядып, турбинох чатча. Анаң тур- килдi. Турып, палазына ат пирче: —Хой хузургунаң т/ö/реен Хузургас ползын, —тiп чоохтапча Хузургас чапчаң öс-с ы хт ы .Абазы агаа ух чаа* ит-пирдi. Оолах аңнап- хустап чöрче. 3 Пiр кӱн нанчатханда, iкi оолах учурап-пард ы лар. Хузургасты олар огыр идерге чöптеп-сыхтылар. —Син кiчичексең, синi кiзi кöр-полбас, —тiп чоохтапчалар. Оолах парар полыбысты. 4 Хараа ханнаң таз ы н огырлирга парчалар. Хазаага мал араз ы на кiр- пардылар. Хабынзалар, аргамч ы лар ы чогыл. Хузургасты аргамчы ог ы р ­ лирга ысчалар кiчичегинеңер. Хузургучах сенексер* кiр-парды. Кöрзе, чоон, нiске аргамчылар чатхлапчалар. —Хайдагны алиим[?] —тiп х ы сх ы р-сал ы б ы ст ы . Ханн ы ң солдаттары* х ы сх ы истiп, с ы гара-хонд ы лар. Хузургас, т ӱрӱ- лӱбiзiп, аргамчы алтына кiр-парды. Солдаттар ан ы тапад ы лар. Амды паза х ы сх ы рарга хоргып, аргамч ы алып-алып, парча*. Таз ы нн ы с ы гар- парилар. 5 Апарып, согарга итселер, малт ы лар ы чогыл. Хузургаст ы , кiчiгдең с ы - гара, пазох палты агыларга ы счалар. —Син, Хузургас, пар-кил. Син кiчiгзең, синi кiзi к/ö/рбес. Хузургас пар ы б ы ст ы . Кöрзе, чоон, кiчiг палтылар чатхлапчалар. Пiлбинче хаизын аларын. Х ы сх ы рча: —Хайзын алим[?]! Солдаттар пазох сых-килдiлер. Хузургычах палты араз ы на кiрiбiс т i. Солдаттар, хайдаг ниме пол-парды тiп, хайхазып чоохтасчалар. Паза ниме ле чох полганда, пазох кiр-пард ы лар. Хузургас, сых-килiп, палт ы апарча. Таз ы нн ы аңдарып-алд ы лар. 6 Соярга хаб ы нзалар — п ы чахтары чог ы л. Пазох Хузургасты ы сча­ лар. Хузургас к/ö/рглеп-парча. Пiр как рас* кöзенек ач ы х турча, столда п ы чахтар чатхлапчалар. Пазох улуг, кiчiг п ы чахтар чатхлапчалар. К/ö/- рглеп-кöрглеп, пазох х ы сх ы р-сал ы б ы ст ы : —Хайзын апарим[?]!