Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

Инейлерiне iди чоохтап, ӱгрет-салғаннар. Инейлерi аңн ы ң пас- азағын хайнад ы б ы сханнар. Ол пас-азах п ы с-парғанда, столға тур- ғ ы з ы б ы сханнар. Каалкадаң Капчон, iкi харындас, стол кис т iне одырып, азранып-одырлар, паза пасха тамах чох полған. 9 Iди одырғаннарында, читтi паӌа кiр-килгеннер. Iзеннезiп ирткенде чоохтапчалар: —Пiс киӌеегi кӱнде аңнап парғабыстар. Пiске алабарыс аң урун- парған. Сала ла чiдiрт-салбаб ы стар. Аттып, чаза ат ы б ы схабыстар. Ол алабарыс пöзiк тағда чуртапча. Сiрер —атт ы ғӌ ы кiзiзер, парыңар, ол алабарысты атып-килiңер. Капчон чоохтапча: —Харындас, пар-кöрең ме, атт ы п-поларб ы с па? 10 Каалка чоохтапча: —Син, Капчон, нименi пiледiрзең? Пу пайларның чооғынаң кöкiбе*. Ол алабарыс-аң — прай аңнаң алып-аң. Аның саағ ы з ы кiзiниндег по­ лад ы р, пiс ағаа öс итсалзаб ы с, ол алабарыс пiске м ы нда чурт пирбес, пiске пу чурттаң тизерге ле кирек полар. Пiфiң]* поз ы б ы ст ы ң харны- б ы сха чiӌең дее нимебiс чоғыл, кöредiрзең ме, пiс аңн ы ң пас-азағын на хайнадып чiп-одырбыс. Инейлерiбiс т iң чиир дее нимезi чоғыл. Пiс аңнап-хустап парарбыс. Аң-хус атып-килзебiс, харныбыс тох полар. Пу читтi паӌа —пайлар, алабарыс аңа öс ит-салғаннар, амды оларның полӌаңнары-чоғ ы л, пiстi, чох кiзiнi, кöкiдерге килгеннер. Оларны ала­ барыс амд ы чахсы итпес: малларын тооза чiзе, постарын чиирöк. Читтi паӌан ы ң пӱӱн хараа хайдағ чöп иткеннерiн алабарыс т/ӱ/геде пiлче. Читтi паӌа м ы ннаң тизiп тее ы ссалар, алабарыс оларн ы , чолда сағып- алып, чирöк. Пiс оларның ӱчӱн алабарысха парзабыс таа, олар пiске пiр дее ниме пирбес. Син, Капчон, оларн ы ң кöкiдине кiрбе. Алабарыс — пiстiң улуғ нанӌыбыс, алабарыс ол тағда хаӌаннаң чуртапча, Каалкадаң Капчонны ол хачаннаң пiлче. Ол пiс т i /ö/дiрбес, пiс аны /ö/дiрбеспiс. Ол пiстiң чооғ ы б ы стаң с ы хпас. Пiс, пу читтi паӌаа чахсы иткенӌе, алаба­ р ы сха чахсы идербiс. 11 Читтi паӌа iкi харындастаң сур ы нчалар: —Пiс толдырарбыс, сiрер пiске хайди даа хабазығ пирңер. Сiрерге ниме кирек, сур ы ңар. Каалка чоохтапча: —Сiрернiң ӱчӱн турузары т ы ң сидiк полар. Че, хабазох-пирибiс! Iкi асх ы р чылғ ы пирер ползар паза ӱс iнек, паза даа ниме сурбасп ы с, че, аны толдырар ползар, < ..>* пiс алабарыстаң сур ы нарб ы с сiрерге хай- базын <(...)>*.