Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

1 ӱс харындас аңнап партыр. Аңнаннар[-]аңнаннар. Улуг харындаста- ры чахс ы табынчелер, оч ы з ы пiр дее полбинче. Улуг харындастары очы харындастарын с ы гара сӱрiбiскеннер, синдег талаан чох кiзiнең хада аңназа, талаанох чох пол парар тiп. 2 Оч ы з ы н ы ң ад ы Тöргiнчi полтыр. Тöргiнчi ырахтаа парбин, отаг идiп алып, анаң с ы гара аңнап[-]хустап чöр-с ы ххан. Иирде килзе, толарчых, том ы х, чазол нименi хоости тöрде одыртып-алып, анаң на хомызын хагып, хайлап-сыхче. Иртен аңнап парза, аң[-]хус угаа магат учурапче. Кӱннӱң албагылар, тииннер атлап килче. 3 Олард ы ң отаглар ы н ы ң аралары ы рах полбантыр, тiгi харындаста­ р ы м ы лт ы х таб ы з ы н iсчең полтырлар. Магат тапче полар тiп, саг ы нчаң полтырлар. Но* хачан нимелерiн плазарха* парза, тiдiнмин айланчаң полт ы рлар. Тöргiнчi кӱннӱң не чазол, том ы х, толарч ы х нимее хайла- плаче. Ол пооз ы пiр дее ниме испинчiтiр. Харындастарына отагда чоон* соласчатхан, кiзi хатхырысчатхан чiлеп истiлче. 4 Анча[-]м ы нча аңнаанда, нанар тус читкенде, харындастары, Тöргi- нчiнi чолда чоо сап, нимелерiн пласлап аларга чöптесчелер. Тöргiнчi хар ы ндастар ы н ы ңох соонча нан с ы ххан. Аңн ы ң аймаг ы н апарче, хустуң т ӱбенiн апарче. Хонар чирде пазох чазолын, толарчыгын, томы- г ы н от хазында одыртып алып, хайлап с ы хче. Харындастары öдiрерге килзе, пазох кiзiлер суулаз ы , хатхызы искiлче*. Хайди м ы ндаг кöп арг ы с таап алды тiп, чоохтасчелер. ӱс хара öдiрерге харасханнар, ӱс хара чон тараны чоох полган. 5 Ибде килгенде, албагыларын сад ы п, прай нимелер алгылап алган. Ол нимелерiн харындастарына пiр дее кöрдiспинче. Пiр хатап базар- га парып, пiр соор ниме садып ал килген. Харындастары, хайдаң ал килдiң, нимедең ал килдiң тiп, сурапчелер. Ол оларга чоохтапче: — Ипчiмнi, согып, базарга сад ы б ы с килдiм{.} {К}iзi идi угаа аарлыг полтыр. 6 Ан ы ла ис т iп, харындастары ипчiлерiн сох с ы хханнар. Сохлап алып, базарга тартли халганнар. Базарга килгенерiнде, кiзiлер оларды, кiзi идiн агылганын кöр салып, сала ла чоо сабин* сӱрлебiскеннер. Пайирге пар- ган кiзiлер а т [-]хаңа даа чоох килгеннер. Килiп, кöне харындастарынзар парганнар. Тöргiнчiнi сох согып-алып, туюха сойган пуганың тирезiнiң iс т iне сугып алып, тилге* кире тастаб ы зарга апарганнар. Тилге чидiп