Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

12 —Айланып[-]айланып хайнапча, аалчi пазына кöрiнерге иттi бе, тiп одыр, —тiпча апсах. —Хазанн ы ң тiлiн п iлчазаң ма, апсах? Аалч ы пазына хайди айланӌаң ниме ол? Ас па, ӱрбе хайнаан ол —Ам кöдес хайнап-парды полар, оолах. —Кöдечiң синiң уғаа чабал хайнады, таң пас салдап, пiдi хайначых? —Ал ы ғ ба, х ы йға ба кiзi син, кöдес хайди паст ы салдап-салар, — тiп, тура хонған апсах. 13 Паяғ ы кöдести хаап с ы ғарганнар, пазын с ы ғар-килзе, хуурта сал- дап-салт ы р, сиир чибi дее чоғыл. Я , паяғы апсах кöртурза, хуу пас ла чатхалтыр, пiр дее нимезi халбиндыр. Пу оолахты азрап-од ы р ол. Аның пилен идiн чип-одыр ол. Тосханча азран-малған. Пу апсах ам азран- модыр соонаң. Тосханча азранғаннар. Аннаң андар, чадып, узубысхан- нар. Ол чатхан, пу чатхан оолах, кöрзе, апсах хал ы н узубысхан чадыр. С ы ғара пастыр-парған пу оолах, хой аразына кiрiп, тӱгӱн чула тартып, тастағлапча хой араз ы нзар, ахсыларын чире тартып-салча, хан ағьiзаа*. Аннаң киире пастыр-парып, узуп-салыбысчых. Пу оолағас, узаачых по­ лып, ол чатча, пу чатча —пастухтың турғаны чоғыл. Таң алнына чит- парғанда, ам усхунча пу пастух. Тасхар тимненчатхан осх ы с Пу оолах: 14 —Пок, апсах, —тiдiр, —хойларың мах-мух ла т ӱсклепчалар, таң т удусчаларба, хойларым чиглеп-салған полбазын. —Альн1ба, х ы йға ба кiзi полӌаңзаң син, хой хойды хайди чичең? —Хойың даа аирба[?] {Х}орыхча м мин, кöдечiн пас салдап-салғанда, хойларың даа чипсаларлар минiң хойымны. Тасхар с ы хч/ö/рiбiскен ол апсах. Хойдың так та сӱректесчеткенi чоғыл, майласлапча. Анаң андар чадырлар пулар, чоохтазып. Таң атхан­ ча чатчыхтар. 15 —Че, параңдах, апсах, кöрең, хойларым пӱдӱн ме, чох па. Анаң с ы ғара паст ы р ы с-парғаннар. Хой хазаазынзар пастыр- парғаннар. —Аралап кöреңдек, апсах, ноға пiрдеезiн кöр-таппинчам? Хой аразына кiр-парғаннарында, кöрзелер, тӱк[-]тахла чатхлапча. — Кöрзiне, апсах, хойлар ы м пiрдеезi чоғыл. Кöрчазаңза, хойла- р ы ңн ы ң ахсылары хызыл зее т/ӱ/склеп-парғандыр. Хойларым тооза ту- дып, чиглеп-салған полтырлар нооза. Пiр хойды iкiнең аларға, чарғаа кiрiзербiс. 16 Паяғы апсах кöрзе, с ы нап таа хойлар ы н ы ң ахсыларынаң хан ахлап- ча, Аны кöрiп, апсах чоохтапча: