Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

8 Орназа-пирдiл е р. Киптерiн алыстырғаннар{.} {П}аяғ ы кiзi, пора шабурын кизiп, киндiр хур хурчанчых. Пу оолах, хара си[к]пен* тон кизiп, хара чибек хур хурчанған, хара хамнос пöрiк кизiп, хара торатха алтанған. Сайбырлат-парир ам. Ол кiзi анда турхалған, халбрах сана- з ы н кисiслеп. Пу оолах, х ы р ас-пар ы п, харап-кöртур: хайди полӌаң ам пу кiзi. Идi кöртурза, халбрах саналарын кiзiп-ал ы п* пiрде пiр азағ ы н iскер пасча, пiрде пiр азағын iскер и т ча —ойлаан ы чоғыл Хайди ойла- бинчатхан саналар полчаң тiп, таяхнаң сохча саналарын. Сапхан, пiрсiн с ыы сааб ы за-пирген. Пiрсi анаң кӱс-салыб ы схан, пiр азағын сöзiре. Пiр азағын сöзiрiп ӱк-салған санадаң аңдарылып, хар аразынсар пурлап- халған. 9 Ан ы кöрген пу оолах, хара торад ы н хамчылап, ӱк-салған париген чирiнзер. Ам, килiп, парчадыр пу оолах, чирi пасха чир урбап парча. Идi парча т ханда, чолда хачаң да* öлген хуу пас (хой паз ы ) урунпарч ы х. Ан ы алып-алған пу оолах, харағының ӱдiнең öтре тартып-алып, тир- гее палғап-салд ы . Аннаң андар чöрiбöкiскен ол. Орай полыбысханда, парчатса, хой хадарчатхан пастух* урунч ы х. Хойлар ы н хазаға чапхлап- салтыр. «Бес, бес, ай! ай!» —тiп тапсағлапча. Адын палғап-салып, ибге киире паст ы р-килдi. «Изен ме, миндi бе», —тидiп кирген пу оолағас. «Изенöк-минд/ö/к», —т[идiр]* пастух. 10 —Синiң артых хазааң парба м ы нда? Минiң м ы нда читi хой пар, оларн ы киир-саларч ы х прее чирге. — Арт ы х хазаам чоғыл, андарох киир-сал хойғаа хоза, иртен с ы ғар ы п-аларзаң. Хойды хой чибес. Аннаң андар сығара салған пу оолах, iзiгiн хоғдрада ачып, «пас, пас, ай, ай» тiп тапсағлапча, хой киирген полып. Iзiгiн чаап-салчых. Ам, адын отхар-салып, ибге киире пастыр-килдi, одыр-салған м ы нда{.} {К}öрзе, паяғ ы апсах тамах ит-салт ы р, кöдечiн тiгiп. Амд ы , паяғы кöдес т i кöрiп, чоохтанмод ы р пу оолах: 11 —Тiгде, хонған чирiмде, хазаным ундуп-салкилчiкпiн. Ам м ы нда хой паз ы халған, ан ы хайнат чичiкпiн, хазаным чоғыл. Хайди итчең пас полар пу? —Че, син аны, ағылып, суғ ы б ы с, кöдеске сыьгр ол. Сығара паст ы р ы б ы схан пу оолах, тиргiдегi пасты ал-килiп, кöдеске суғ ы б ы сч ы х ол. Паяғы кöдес турчад ы р ам анда. Хайнапча ол кöдес анда. —Хайди полчатхан кöдес пу полчаң, портлап-портлап хайнапча, позының пазына кöрiнерге итча т хан кöдес пе? Пу, пiдi хайнап, минiң пазым салдап-салбазын, —тiпча. —Хазан чох позым май ы ғам, кöдес салдапсалза.