Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

2 Хара х ы я парбаандыр, iкi х ы с парыбыстыр. Атығӌы Хара отд ы наң* хыя парбин салт ы р, а[на]ң* орнынға чаадых сал салт ы р, пооз ы одаг та- стында чат салтыр. Кöре полза, чиде салт ы р пiр хара кiзi, ағысты унада тутче. Атығӌы Хара ол хара кiзiнi тарт пиртiр, п ы йағ ы килген х ы стар ани полтыр. Анаң соонаң с ы ыт истiлче: «Атығӌ ы Хараның холынаң хайда парарзың» тiп, ол хыстар ылғасче. Анаң андары сыыттар чох пол парған. 3 Соонда кöрзе, от кизiре чон одырыбыстыр. Ам Хара т ы ңнап пар- че, аалӌылар чöп чоохтасчатьгрлар атығӌы Хараны öдiрерге. Кöре полза, прай ағырыглар чыыл партыр, ағырығлардың улии сурапче: —Кем ат ы ғӌ ы Хараны öдiрер[?] —тiпче. Кӱн аастыг ағырыг <(...)>* тiпче: —Мин ан ы [öдiрем]*. {М}ынаң парза, ол öрiңме харар, —тiпче, — мин, iс т iне кiрiп, öдiрем, —тiпче. 4 Ан ы искен соонда атығӌ ы Хара нанче, парып, хой соххан, хойд ы ң хооғын ӱбӱр салған. Анаң öнетiн путха* хардырче. Чирге итчеткенде, сомнағын китепче. Кöре полза, ағырыг тубанаха хубулбыстыр, аны ип- теп тудуп алып, хохха сух салған. Хохта читi кӱнге сығара ы сха тутхан. Оа анда сала ла халған, öл парбин. Ол аны, систiп алып, салыбысхан. 5 Олох иртенiнде аңнап тыхтанған. П ы йағ ы ағырыглар одырчатхан чирге читкенде, кöрзе, сураг полче. Козайыннары* сураг итче. Ол ағырыг тiпче: —Атығӌы Хараны кöрӌең саам чооғыл, —тiпче. —Минi тудуп алып, сала ла /ö/дiр салбаан, —тiпче. Ам сурапче: кем ат ы ғӌ ы Хараны öдiрер тiп. Парчан аг ы р ы глар ы набинӌе. Паза ағаа х ы ӌанмааннар. Атығӌы Хара чир ӱмектенӌе чöртiр. 38. ТАС Ч/ӱ/РЕК 1 Хан хара сугның хазында, халын олтырых алнында хысх ы чурта иней[-]апсах чуртапчаларЦ Iкi х ы ст ы глар полган, пiр оолахтары полган. Ар[-]пер чöрзе, алтанып мӱнчең ах пор[а]* пичектерi* полтырох. Х ы рға тузах тiгiп, суга с/ӱ/ген пазып, азранып чуртапчадад ы рлар. Апсағас, па­ лых алып паза хырдаң аң[-]хус тудуп, палала ры н öскiрчададьгр.