Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

лапче, хайды[-]хайдыг чирсер ы апарче, позыда пилбинче[.] {П}ара{-]пара киленде* хайдыг[-]хайдыг чирдең хара чирге тӱзырподыр[.] {А}наң ары хара чирде тӱр ы н тискер ы хахыпысханда*, очол хара чирге н ы рла- да тӱскенЦ {И}ди кил тӱзырпысып, паяхы хам, айланып, чӱрбысты*[.] {А}наң ары кӱрер полсапыс, хайдыг[-]да кизинең умус т ӱкченде, тста- б ы с* парбысхан[.] 13 {А}наң ар ы паях ы ип ы те чон толтыра соласчелер, кӱрсе, позынаң ип ы с ы нге дӱй, парчан хаза[-]тас ы н кӱрсе, най т ӱй[.] Амд ы ипысынге ки­ ре пас парханы, кӱрер полсабыс, позынаң ибысы, ипчис ы , уры[-]тубын хайынып, чӱргӱр чӱрче, анаң ары, ирын танып салып, ойлап килд ы [.] Ойлап килып, хучахтаныбысып, охсанче, ылхапче ипчизи: — /Ӱ/лген[-]пархан тен ы м, айланыпох килчең полтырсың, иртып пархан ден ы м, алханым, ипырылпох* килчең полтырсың[.] 14 {А}наң стол кист ы не отыртып алып, суратчелер*[.] Хаиди полханын очол парчан чохтап пирды[.] Амды очол сурапче: —Нойма чылызып пархан полхасар[?] —Пис иди ч ы лысхан полхаб ы с, —ик ы харындазы м ы ндох —син, очол, чыдып, ӱс чылха читпархаз ы ң, сины хатар полбин, ипч ы ңе чуртха кизы кирчатхан полхабыс, ан ы ң туй ы н итчатхан полхабыс*, тарынма, туңмам, —тип чохтапче улуг харынтазы[.] {А}ны искен очол чохтанче[:] —{4}е, ноха тарынам, чит кизы, ирге парбин, хаиди полар исе, —ден[.] {А}наң ары амд ы пасох хатап той салчилер, хадап* кил мал со- хып, той салханарЦ Ол тойда* ӱс кӱнең пазынха* читре кӱлет парче полартың*, /ӱ/с к/ӱ/нен пазынха* сыхара к/ӱ/лети[-]к/ӱ/лети килгенде, амд ы чаратханар[.] {А}наң ар ы анда чирлеп, чӱртап* халханар. 37. [АТЫҒЧЫ ХАРА] 1 М ы нда атыгӌ ы кiз i полтыр. Анаң öрекенiнге азых-тӱлӱк* тимнетiрiп, пар с ы хт ы р аңнаӌаң тайғызынға Анаң иди парып, хонӌаң чирiнге чит полбин, чолда хон салтыр. Чолда отах итiр, iкi холд ы ң араз ы нда хон- чатыр. От х ы ринде чатчында, хоңролар кил с ы ң ы рап, кiзiлер таб ы з ы истiлче, анаң iкi х ы с чиде салтыр. Ол х ы стар тiпчелер: —О-о, атығӌы Хара, син м ы нда полба, пiстiң кӱзö* алдап* парче.