Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

ойаасаыпчааар. Пу ооаах, ханзар ойаап парып, пиа чоора сапхан чо- он ағач ы наң. Хан, тоңға* т ӱзiп, iкi хоаынаң таянып, нӱмектеп* ойаап, öдеаечiк. Хан хайдар-хадар* тарыныбыстыр. —Минi ноға саапчазың{?} —тiпче. —Позым ханны, ӱагӱнi хоаымда тутчам Ооаах тiпче: —Ноға сапас поағам? —тiпче. —Хастар пiр азахтығ* аа турчат- ханнар, син сапханда, iкi азахтығ полыб ы сханнар, а син iкi ле азахтығ поағазың, сапханымда тöрт азахтығ поаыбысхазың. 23 Че, ам хан, оолахнаң талазып, ас полбаӌ ы х. —Че пар, пай кiзiнiң читi х ы з ы н ы ң очызын ааып, хон, —тiпче. Ооаах удурох чоохтапча: —Мин пай даа кiзiнiң х ы з ы н ааып хонмасп ы н, —тiпче, —синiң чалғыс х ы з ы ңн ы аларбын, —тiпче. Хан, ол чоохт ы истiп, <..>*: — Ах, адай, варнак, — тiпче, — син осхастар минiң х ы з ы мн ы аларға{?!} Ооаах удур: —Син маға нимечiң, миннең Смерт тее ас-поабаан. Хан: —[И]*, варнак, Смертнең марғызардаң, аны кöрдiде дее бе ниң зе*. 24 Ооаах iзебiнең тебеберкезiн сығарған, ахсын асхан, сарығ сеек сығар килген. —Нока*, Смерт ағаң, с ы н позың с ы ғардах. Смерт сығар ы бысхан позын. Ах-сух тӱс-парған апсах кiзi. — Ай, оолах, хайди минi ирелепчезiң, — тiпче, — пӱнгi кӱнде с ы ғарбаан ползаң, тамкаа пурлығып, öлерчiкпiн, —тiпче. Ан ы ла кöрген хан кöр турза, ол апсах смерт полтыр. Хан хор ы - ханынаң оолахха хыз ы н пирiбöкче, ӱлгӱзiн хадох пирче. Оолахты хан орн ы на хан т урғ ы сча, пик* орнына пик турғ ы сча. 25 Оолах Ханның х ы з ы н ааарға унабач ы х. Пай апчахтың читi х ы зын ы ң очы х ы з ы н хығыртып алған. Ан ы ааып, хат идiп, чуртапча. Ханның х ы ­ з ы н ипчiнiң алнына-кистiне чöрӌең хыс итче. Позы хан ӱлгӱзiн ааған. Хан орнына хан турған, пик орнына пик турған. Кöп соадаттар — чииттöк килген кiзiаер, хан киреенӌi тутчатт ы р. Ооаах оа солдаттар- н ы тооза поз ы тхлаб ы ст ы . Ол городтағы чонның чарымызы хулда-чаа- да чöрген чон полтыр, пайларның холында хаӌаннаң сығара чалы чох