Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

холох. Хола тураа кiр-парч ы х оолах. Кiр-парза, апчах-иней одыр чи т i х ы стығ. Апсах [ол]* кiреринеңöк тапсапча, оолах изен[-]минде пиргелек- те дее: —Хайдар парчатхан оолахсың? Оолах удырох тапсапча: —Кiзее тоғ ы нарға чöрчатхан кiзiбiн, —тiпче. Паяғы апсах: —Маға чалан, —тiпче. Оолах: «Чаланамох», —тiпче. 4 Ам ол апчахха пiр ч ы л тоғынарға чаланып алд ы . Пiр ч ы л оолах тоғынды апсахха, х ы лина кире, ноо ниме иттiрзе, ан ы и т че. Пiр ч ы л тоғынды, ч ы л иртiп парды, оолах таа «сығарға» тiбинӌе, апсах таа «сых» тiбинӌе, «тоғынма». Аннаң андар iкiнӌi ч ы л ы полды, апсах ам оолахтаң сур ы п одыр: —Син, оолах, iкi чыл маға чахсы тоғын пирдiң, ноо ниме киректiр саға, мин пирербiн. Оолах пiр дее тапсабинча, апчағас хайдар-хайдар тарыныбысчых оолахха{:} — {Н}оо ниме пирбинӌем мин саға[?] —тiпче{.} —{К}ип кирек пе, кип ал, ахча кирек пе, ахча ал. Алай мин синi iкi ч ы лға чи т iре харның хомай азрам ма? 5 Оолах пiр дее тапсабинӌа, апчах оолахты кöксепче{:} —{Ч}оохта, ниме киректiр{!} Оолах с ы дап полбаң ы х апчахт ы ң тiлiн, тапсабин устығ холын сун- ча[:] «{4}итi х ы з ы ңн ы ң кiчiг х ы з ы ңн ы пир», —тiпчеткен осхас. Кiчiг х ы - з ы нзар устығ холын орта сунча. Апчах, аны истебес, оолахха тарынып: —Адайның, парнактың* ишо* минiң оч ы х ы з ы мны алаға сағынып алғазың{!} Оолахты, чыртып, чьгртып, с ы ғара сӱрiбiстi. 6 Оолах ылғап парчадыр, сағын-парир: апсахха iкi чыл тик тоғ ы нд ы м, оч ы х ы з ы наң пiр полғабыс, ханға пазырӌаңмын тiп парчадыр апсахт ы . Хоос тайан унд ы п iсилтiр{.} {П}азох парып, оң холдағы чолға кiрдi, ол чолӌа парча т ханда, апчах кiзi учырад ы . —Изен, апчах, —тiпче. —Изенöк, —апчах тiпче. —Син, ағаң, хайдар паризың? —тiпче оолах.