Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

48 Ах сабд ы р аттығ Ат ы ғӌ ы -оол улуғ-кiчiг iкi атығӌы оолға анда чоох­ таан: —Че, —тидiр, —кiчiг харындазың минiң чирiме парар, —тидiр. — Минiң кöмес тее полза чоным пар, кöмес тее полза малым пар, —тидiр. — Устап[-]пастап анда чуртир. Минiң ооғылым Хаз ы р Ханның орнына хан полып одырыбысты, амд ы мин, кирiп, частан ы б ы ст ы м, ооғылыма килiп чуртирға, —тидiр Хазыр Хан Хан Чачах х ы з ы н Ат ы ғӌ ы Парачапха пирiбiскен. Хаз ы р Хан: —Кир парғам, —тидiр, —минiң орныма хан пол, пиг пол тiп. 49 Ах сабдыр аттығ Ат ы ғӌ ы -оол, кiчiг позрах аттығ кiчiг харындазын алып, чирiнзер чöрiбiскен. Чирiне читкенде, чонын ч ыы п, чыылығ идiп, Атығӌы-оол чон ы на чоохтап пирген. —Че, чоным, мин парарға чöрбiн. Ооғ ы л ы м Хаз ы р Ханн ы ң орн ы ­ на хан полчадыр. Че, сiлернiң устап[-]пастир пастиңар амд ы хан позрах аттығ Атығӌы-оол полар. Хан позрах аттығ Атығӌы-оолды поз ы н ы ң орн ы на чон ы н ы ң пастығы идiп, чирiнде халғызып, инейiмең Атығӌ ы -оол ооғ ы лын ы ң чирiне анда чöрiбiскеннер. Атығӌы Парачап ооғылына чидiп, арон иб турғазып, анда инейiмең кiрiп, анда ч ы рғап чуртаб ы сханнар. Атығӌы Парачап, чонн ы ң пастығы полып, öкiс хулун ат öскiрiп, öкiс олған ир öскiрiп, анда чирлеп, анда чуртап чат-халды. 32. I КИ АДЫГЖ И 1 Кезек тайха араз ы нда iки адыгжи олл* шуртан, улуг адыгжизының палаз ы [пес]* похан паза энеи. Кижиг адыгжизының энеиле похан, палазы шох похан, наа алысхан кизилер похан. Пир хатап iки адыг­ жи ырахы тайха аңнап сыхпаханнар. Энейлери пир айха аз ы х темнеп саханнар. Шахынх ы тайхада аң[-]хуста урунминтура пахан. Олар иди паханнаң [тöрт]* айха шетпаханнар. Энейлери эрлерин сахтап полбин- шададылар*. 2 Ирде пир аяс кӱнде кижик* адыгжизының энеи, келип, улуг ады­ гжизының энеине шохтапшад ы [:] «{П}арах сестек* тереге», ан ы з ы н ы ң пес палазы, сыхтазып, халаха х ы нмин. Кижиг похан палалар ы . Узутлап