Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

5 Ол килчедедiр, тайға полад ы р, тайға арали килчедедер. Иир полза хон ы п аладыр, иртен турза, ойлапчадад ы р. Хапчыхтағы азығы тоозьь парған. Ачха килiп одырадыр. Наңмыр чаап турапарған. Наңм ы р чаап чудап, тубан тӱзiбiскен. Оолағас Индiре Парачап* суғд ы чiдерiбiскен Халын тайғаны аралап iдик килчедедiр. Чабал х ы рн ы кибiӌегi ӱзӱл чат- халған, чалас килiп одыр. Чöрӌең кӱӌӱ тоозыл-чöрiбiскен. Пiр чооi ағачтың, хузух ағачт ы ң, тöзiңде одырыбысхан. Одырып, майтығып* ча д ы б ы схан. Iди чад ы пчатхан оолағас, хайдағ ниме х ы чхар ы п ла турғандаi оңарыл полбаан. 6 Ах чилiннiг ах сабдар аттығ Атығӌы-оол* аңнап, тайға арали килii одырғанда, ала ханӌых адайы, пiр чоон хузух ағачт ы ибiре ойлап, ӱрii тур. «Ноо нименi ӱр-тур[?]» —тiп, оғын, чаӌағын холына тудуп, хузу: ағаӌ ы н ибiрiп айландыр-киледi. Ниме кöрiне чоғ ы л. Чағын пастыртыi килiп, кöрiбiссе, пiр чалаас пала чад ы р. Аттаң тӱс килiп, чалаач пала ны турғуза тудып алған. Чалаач оолахт ы ң ахсынаң кöбiк ағыбысхак Ат ы ғӌ ы -оол кöре ле пiлген, ачха майығыбысхан пу тiп. Арчымағынаi хайах сығар ы п, оолахтың ахсына суғып, кöместең азрап тур. Кöместеi азрап, оолах, оңдайлан ы п, харағын кöрiбiскен. Атығӌы-оол сур-тур: —Хайдаң килген пала полдың[?] —тидiр. 7 —Иа, —тидiр, —Индiре Парачап суғд ы ң хазындаиӌемнеңчурта-б ы н, - тидiр. — И ӌ е м, —тидiр, —хус тутчаң, хус идi чiӌеңмiс, —тидiр, —палы тутчаң, палых идiбең азранӌаңмыс, —тидiр. —Иӌем, —тидiр, —ибде ой мах хасчаң, —тидiр. —Мин сураӌаңмын, —тидiр, —«ниме идерге хаi турз ы ң?» тiп. Ол маға чоохтаӌаң, —тидiр, —«че оолам, саға кирек полар тiп, —тидiр, —палых пызырып, —тидiр, —хус идi пызыр ы п, —тидiр, - хапчыхха сухчаң, —тидiр. —Мин сурӌаңмын, —тидiр, —«ниме идеге су турзьщ[?]» тiп. Олмағаа чоохтаӌаң, —тидiр, —«че оолаам, саға кирек полар тiп, —тидiр —Iди чуртапчатханыбыста, — т идiр, —иӌем ағыр ы б ы схан, - тидiр. —ӱч кӱн ағ ы рған, —тидiр, —ӱчӱнӌӱ кӱнiн ма[ғ]а* чоохтаан, - тидiр, —«че, оолам, öлерге чöрбiн» тiп, —тидiр. —«Öлiбiссем, т iгi оймах ха минi хайди-полза ахтырыбызарз ы ң» теен, —тидiр. —«Палғачын ӱс т iнi кӱребiзерзiң» теен, —тидiр. —«Че мында iкi хоных хонарзың, ӱӌӱнӌiзii хонмассың» теен. «Хапчыхтығ азииңны артынып альш, Индiре Парачаi суғны индiре парарзың» теен. «Чон чуртаан чирге урунзаң, чуртирз ы ңi теен. Иӌем öлiбiскенде, хайди полза оймахха читтерiп, оймахха кир аңдарыб ы схам, —тидiр. —Палғач ы н ӱстiне кӱреп, iкi хонғаб ы н анда ӱчӱнӌiзiн хонмин, Индiре Парачап суғны индiре килигем, —тидiр, —чi наңмыр чаап, т убан тӱзiп, Индiре Парачап суғны чiдерiбiзiп, iди астағып^ ачха майтых парғам, —тiп тур.