Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

саңмайынаң <(...)>* с ы йбап, сағырызынаң саап, салыб ы схан Прихозай. Ах ой ат хара чирге кiргенi чох, хан тигiрге с ы хан ы чох полча. 46 Аннаң андар Прихозай горот араз ы на пастырыбысхан. Ибiне чидiп, м ы лчаз ы на кiрӌе. Хаты сағып-алтыр. «Чирде пу кӱннерде килер тiп сағынғам!» — тидiр. Ол харағызын хонып алғаннар. Иртенiнде хан, Прихозайның килгенiн истiп, солдат ызып, ан ы поз ы нсар алдыртып алды. Кӱмӱс яблахт ы ханға чидiртi Прихозай. Читон частығ хан читi частығ оолағас пол-парды. Алтын яблахты Ханн ы ң хатына чидiрттi — алтон частығ хан хаты ааты аа частығ хыз ы чах поапарды. 47 Аннаң андар оа гороттағ ы чон, хан киӌiчек ооаах поапарғанда, Прихозайны хан орнына ханға турғустыаар, п иг орн ы на пиг тург ы ст ы - аар <(...)>*. Прихозай хан орн ы на хан турғанда, Ханн ы ң чи т те килген солдаттары киренңе служить полсалт ы рлар*[.] Пасха ханнардаң чалап ағылған чон пу горотта чалы чох тоғынчатт ы р. Прихозай солдаттарны, пасха ханнарның чон ы н прайз ы н позытхылаб ы ст ы . Ол чон Прихозайға тың улуғ алғ ы с пирчелер. Прихозай, хан полып, прай ниме чидiп, чахсы хон ы ха чидiп, чырғап, парӌан чонның пазы полып чуртап халған. (Мин пеер килiбiстiм). Таңка прос, теер, кöӌiк мини . <(...)>*. 23. ÖКС I С ОО А 1 Пис хойл ы ғ Öксiс оол* Хара Ханн ы ң* чуртында чуртаан полт ы р. Iңелiг полған ма, iӌезiн пiлбеен, пабал ы ғ полған ма, пабазын пiлбеен. Пис хойны хайдаң алған полған, ан ы даа пiлбеен. Хадарчатчаң полтыр пис хой ы н. Пис хойдаң артых таа пола чоғыл, кинек тее пола чоғыл[.] Iӌезi чох позына iӌе чiли кöрiнген пис хойы, пабазы чох позына пабаа тиңнеп сағынған. Хараа полза, хазааға чаап салып, хадарыбох чададыр. Кӱнöрткiзiн тасх ы лларда* чазы чирде хадарад ы р, чахсы оттығ чирде, чахс ы сутл ы ғ чирде. Хойлар ы н ы ң чахс ы з ы н пiр дее кöрбеен. Чiӌең ни- мее чидiнмин чуртид ы р. Чахс ы чурттығ кiзiлерге хайдағ полза т о ғ ы з ы н идiп, чiӌең ниме аннаң аладыр[.] 2 Пiрсiнде улуғ суғн ы ң хазында хойларын хадар чöрген. Палых тутчаң палыхчылар, суғн ы ң тӱбiнең палых сығар ы п, палых тутхлапчалар. Öксiс оолах андар парған. Олар тутхан палыхтарн ы ң аразында уғаа чахс ы па­ лых с ы х килген. Алтын чiли, сағылчадыр, кӱмӱс чiли, сусталчад ы р. Öксiс оолға чахсы кöрiн парған. Сағыныбысхан Öксiс оол: «Пу пал ы хт ы алып алзам, чахсох таа поларӌых. Че, пирбестер, нiке», —сағын турча Öксiс оол Ам сур ы б ы схан: