Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

олапча, тигiр т/ӱ/бi тазлапча. Хара чыаан сас-ойда т/ӱ/скен, арығ т ы н ы ӱзӱачедiр. 42 Ус х ы с чоғар т урған худайға ас пазырчалар, Прихозайға кöп пазы- рӌааар. Анаң олар чоохтапчааар: —Ағаң, Прихозай, азар[-]парар т ы н ы б ы с алхалд ы ң. Чаз ы ң хаңанда узах ползын, чарның хойығ поаз ы н, — тiпчеаер. Ах öрге* ибаерiне х ы ғыркиагеннер Прихозайны, аат ы н стоан ы ң х ы рина одыртхан- нар ас[-]тамахт ы ң таа ы з ы наң, пар тамахтың пазынаң, араӌ ы н аст ы ң хатинаң с ы йлапчалар[.] (Мин анда пiре-пiренi чип ох салып одыр- б ы н)[.] Прихозайның харны тозып, харағы хызарып-од ы р. (Х ы зарар ан ы ң барнактың*)[.] Прихозайның оң хол ы пiлекче хайахта, сол холы чығанахча ӱсте одырча. Ирет асты iӌебес, ирен-паран т ӱзiп-од ы р При­ хозай. 43 Аннаң андар ол айдаң, кӱннең ирткенде араға iч[iп чаттыр. Ус х ы с чоохтапчааар: —Син, ағаң, ибiңе-сууңа нанар сағыс пар ба? —тiп. —Ибiңе парарға итсең, синi пiс апарсаларб ы с. Аннаң андар Прихозайн ы ң ибi-суу сағысха кiрiс-тур. —Че, апарар ползаңар, ноға парба^аң, —тiпче. Ус х ы с чоохтапчааар: —Мына, ағаң, саға аатын ябаахтаң кӱмӱс ябаах. Хан синi хадар- чатхан поаар, —тiпче. —Ханға кӱмӱс ябаахты, пирiп, чидiртезiң. Кӱмӱс ябаахты чизе, хан, читон частығ поз ы , чи т i ае част ы ғ поа-парар. Ханн ы ң хатына аатын яблахты чидiртерзең. Аатон частығ Ханның хаты ааты ла частыг полпарар, ол ябаахты чип, —тiпчеаер. 44 Оа чоохты ис т iп, Прихозай алтын яблахтаң кӱмӱс яблахты ӱс х ы стаң аабаады. Ус х ы с пазох чоохтапчааар: —Син, Прихозай ағаң, < ..>* пiстiң пу ах ой адыбысха аатанып- аа. Аатанзаң ох, хараң нӱӱбзерзең* ах ой ат парар чирiн пiаер. Хайда тохтаза, хараң анда кöрерзең. Чирiңе-сууңа читiр салған поаар ах ой ат. Ан ы ң саңмай ы наң с ы йбап, сағырызынаң саап, поз ы дыбзарз ы ң. Аннаң андар позың поаып, позың пiагейзiң, ағаң, —тiпчеаер ӱс х ы с. 45 Анаң андар Прихозайн ы ң тим тирин тимнеп-салғаннар. Прихозай ах ой атха алтанған. Хараан нӱӱбiскен. Ах ой ат анаң кӱс салған. Хаа- лых алып ойлапча, тiзең, н ы з ы рт ы чоғ ы л, ханат саап учухча, тiзең, чилi чоғыл ах ой аттың, таң чирӌе, таң тигiрңе парча Хайда-хайда парабас, ах ой ат турубза-пирген. Прихозай харан кöрiбiссе, позының корадының* х ы ринда хыр паарында турыбыстыр ах ой ат. Ах ойаттаң тӱскен, ан ы ң