Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

—Парған кiзi патығ, халған кiзi хатығ полӌаң полтыр, öлгеннең кiзi хада öлӌе чох полтыр[.] Прихозай, алай син минi алар полба? —Хосханах, —тiпче Прихозай, —мин хат тапин-чöрчеткен кiзi ном за! —Тӱс апчах, азран, —тiпче хара хат. — Чох, азранӌам чоғыл, — тидiр Прихозай. Хара хат, азранар ы н тозып, тöзегiне чатчадыр. Прихозай, пис ӱстӱнең т/ӱ/зiп, хара хаттың кистiнде чадыр. Ол харағызын хонып алғаннар. 30 Иртенiнде хара хаттаң Прихозай тосханӌа азранып-алғаннар. Хара хат чоохтапча: —Син, апсах, иб хадарӌаң кiзi пол. Мин арғалығ с ы нн ы ң озариинда ч ы лан хан ы наң кӱресчем. Ибiң чахс ы хадар, мин иирде ле килем, —тiп, хара хат хола* турадаң с ы ғара ойлабысхан. 31 Аннаңар арғалығ с ы нн ы ң ӱс т ӱне ойлап-парған. Ол с ы нн ы ң ӱстӱнде пiр т ы т полтыр. Чалғ ы с т ы тха кöленiп, кöртур хара хат, Прихозай хай- дии полча тiп. Прихозай, пiр кöнек кӱл сузып-ал ы п, хола туран ы ибiре тöк-чöр, ч ы лан килбезiн тiп. Одың чара саап, тураа кире тазып, чӱг/ӱ/р- чöрче ол. Хара хат, кöребес, «иб сағирға чахс ы кiзi ноо» тiп, сағынча. Аннаң андар чылан хан ы наң к/ӱ/резерге ойлабысхан. 32 Прихозай палтызын тудунған, тайға аразынсар пастырыбысхан. Тайға араз ы нда чöрчетсе, хуңах читпес дуб ағас турча. Пiр тахпай хаг- ли сапхан* ол ағастаң. Талай хазына апарып* талайға киире тастаан ан ы ң < ..>* тахпайын. Дуб агаст ы ң тахпай ы суғ чоғар ойлапча. Иир туста Прихозай хола туразына айлан-килдi. Iкi тулин сöзiрiнген хара хат айланып ох килдi. Столға одырып пулар тосханӌа азранып-алдылар. Тöзектерiне чадыбыстылар. 33 Ол харағызын хонып алдылар. Ииртенiнде* тосханӌа ох азранып- алд ы лар. Хара хат арғалығ сынсар халах тастап ойлаб ы схан. Прихо­ зай палт ы з ы н арт ы нған, тайғасар пастырыбысхан. Тайғасар парып, дуб ағасты аңдара тоорды. Аңдара тоорбал ы п, к и ме иттi. Iс т iн тоор ы п, та- стын хазады. Кимезiн талай хазына апарсалд ы , искiзiн* хада ох итсал- д ы . Иир т уста Прихозай хола туразар айланпард ы . Iкi тулин сöзiрген хара хат тиң öк читтi. Чоохтанчад ы р ол: «Син пiди орайға читiре хайдар чöрчезiң, апсах?» —Одың пилектеп ч/ö/рчелебiн! —тидiр Прихозай. —Я, одың даа кирек öк, —тiпче хара хат.