Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

14 Иртенiнде Табанах Матыр тай хулад ы на алтанып алып, чöрiб/ö/- гiстi[.] Пара[-]пара, Хара тағн ы ас парған, Хара тасх ы л урунд ы . Хара тасхылның ӱстiнде пiр чирде оор с ы хча. Тӱдӱн чiли оралып, с ы х тура­ д ы р тигiр паз ы нзар. Ан ы кöрiп, хайхап тур Табанах Матыр. Тӱрче т у- рып, Чылан хан ы на х ы йғ ы сал ы б ы схан чаалазарға. К/ö/рзе, анаң на ч ы - ланнар, сы ы лаз ы п-сығ ы р ы з ы п, с ы хлағлап турлар оор с ы хчатхан чирдең. Хайзы ух чiли атыл киледiр. Табанах Матыр iди килиген чыланн ы чирге т/ӱ/зiре атхлап турадыр. Нинӌе килзе, анӌа ч ы лан тӱс халадыр. Прай хырарға ит тур Табанах Матыр пуларн ы . 15 Кöрзе, пiр хоор ч ы лан х ы риина чыл килген, кiзi тiлiнең тiлленiп чо- охтап турад ы р: —Минi öдiрбедек, Табанах Матыр. Мин чылан нимеспiн. Пу Хара тасхылның ээзiнiң палазыбын, —тидiр[.] —Пу ч ы ланнар маға пiр дее т ы с-тус пирбин турла[р]*. Чаалазар кӱзiм албаадах, —тидiр. —Хайда полза чöрзем, пазынчалар. Ам, чылан полып, оларнаң чöрiбiстiм. Табанах Матыр таңнап т ур. «Я за, алданчатханда, ниме атарб ы н, ат- пасп ы н», —тiп сағын тур. 16 —Я, —тидiр тiгi хоор чылан, —саға Чылан хан ы н öдiрерге ле кирек, — тидiр. —Анда мағаа даа чуртас полыб ы зар, —тидiр. Табанах Матыр пазох таннапча*. —С ы н, —тидiр, —мин Ч ы лан хан ы н /ö/дiрерге килгем. С ы нап по- л ы с пирер ползаң, ноға /ö/дiрербiн синi, —тiпче. — Пол ы зам, полыспин за, ол минiң дее ыырчым полча. Андағда пiс тiгi Хуба тигейге* с ы х параң, —тидiр. —Хуба тигейге с ы х парзан* сағирзың. Ч ы лан ханы поз ы с ы ғар, —тидiр. —Ахсын ачып, с ы ғар, — тидiр, —тағ алтынаң. Ах сы нан* с ы хан ооз ы , от чалыны полып, чайылып одырар. Т/ö/рт азахтығ, iкi мӱӱс т iг полыбызар, —тидiр. —Чағын килiп одырар. Мин «а т [!]» ла теен туста, атарз ы ң паз ы н кöре. 17 Ам Табанах Матыр пайағы хоор чыланн ы ң соонңа парып одыр Хуба тигейнiң ӱстӱнзер. Ам аннаң пазох х ы йғ ы салыбысты Ч ы лан ханына. Тӱрче полганда, хайдар-хайдар улуғ чылан, ахсын ачынып, чылып одыр Хуба тигейзер. Ахсынаң с ы ххан оо*, от полып, чайылып одыр. Ам, хоор чылан ат теен туста, Табанах Матыр ух[-]чааз ы н тартыбыс- хан. Уғ ы Чылан хан ы н ы ң ахсына кире парған. Чылан ханы сырлабинаң аңдар ы ла кил парған. Тағлар н ы зраза тӱскеннер[.] Табанах Матыр, чағын парып, ол Чылан ханын ы ң пазын кизiп алған[.] Кизiп алып, арчымағ ы на суғып алып, ағылып одыр.