Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

чооғ ы -чох с ы мна одырыбыстыр. Х ы з ы н худалатчатхан хан хатығ сӱме салчатт ы р. —Хызымн ы пирерiн пирем, —тiпче, —с ы нап син, iкi ле кӱнге па­ рып, х ы з ы ңн ы ң ах торғ ы плад ы н* ағ ы а пирзең, мин синiң ооағыңа х ы з ы мн ы пирем, iкi кӱнге парып, айаан поабазаң, ахтығ х ы з ы м по- озымдох хааар, син ханаң сығарз ы ң, синiң орныңа минох хан поларбын тiп, чоохтад ы . Минiң синiң чирiңе парып килерге сӱметкем чидер тiп, чоохтад ы . 19 Х ы с худалапчатхан хан кiзi пiлiнзе, поозынаң чирiне парып килерге чахсы атмаң чарым ай кирек. Iкi кӱнге хайди парып килерге сағынып, сағысха изiрчетiр. Оолах, ол хан ы кöрiп, ағринӌах чоохтан ы б ы ст ы , ол сеенӌе* чирге хайди чöр килбеӌең тiп. Печалығ* хан, аны истiп, оолахсар пас килiп, чалған ы п сурча: — Чахс ы идiп, син оолах, парып кил^ең син ползаң, пайлан пайымның чарбызын пирерчiкпiн тiп, чоохтады. —Че, че чарир, —тiпче оолах, —маға пiрде ниме кирек чох, парып килерiм идохта*. 20 Х ы з ы н пирерге-итчеткен ханың харға киптiг оолағы пар полтыр. Ол хан марыға харға киптiг оолағын ы сча, хыс худылапчатхан хан пiстiң ооаахты марыға ысча Хайзыаары ах-торғ ы паатха iкi кӱнге пар килер, марығ оа кiзiнi полғадығ. Пiстiң оолахмаң ханың оолағы пар-сыхтылар, че iкiбiлерiнеңдее сӱметкiлерiн сығарбинчалар. Аал тастынға с ы ханда, ханың оолғы чоохтапча пiс т iң оолахха: —Пiс, аалығ, ноға парчабыс, чахсымаң чаадып, узуп кöрең, —тiпче. 21 —Че, че, —тiпче пiстiң оолах{.} {У}зуза, узуп та кöрең тiп, кискен киптерiн частана узуп салб ы ст ы лар. Че пiс т iң оолах уз ы бинд ы р, хан ы ң оолғ ы узуб ы сханда, сала маңзыри турып алып, киптерiн суххан хоол ағассар ол парды. Хоол ағастаң киптерiн сығарып, ах харт ы ға кибiне кире сегiрiп, iкi кибiн т уд ы на, хан тигiрнi кöре учуғыбысты. Учуға[-] учута, ханатар ы хоорған ы майыханда, хара чирге тӱзiп, ах пуаан кибiне сегiрiп, ойлапча. Ах пулан полып, чӱгӱрiп майыхса, ала парс кибiне ки­ ре сегiрiп, ағас-тасты оот парча 22 Пара[-]пара килгенде, пiлiнзе, чарым кӱнi иртiртiр. Хан чуртаан чирге оа читiр. Ханың туразына чидiп, кискен киптерiн тасхар сур- салып, туразар ол кiрдi. Анда кiрiп ол, кöрзе, ай тiзең, ари чох, кӱн тiзе, сузы чох х ы с абахай хайын чöр. Изен[-]миндi ол пирдi хыс абахайға[.]