Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

15 —Я, —тiпче оолах, —арнап-сурнап, мин хахсам читi хыллығ чатха- н ы мн ы , х ы нтанна нимемнi ағылып мин алчам. Кирек полза, кöреңер тiп, одырып килiп, читi хыллығ чатханы ар- нап-сурнап ойнап с ы хт ы . Читi хыллығ минiң чатханым* читон пасха кöглеп кöр, хара тайғаның хара абазын минiң алныма ағылып тӱзiр-кöр тiп хаханы[,] {с} ы напта, хара тайған ы ң хара абаз ы пулардаң алнында килiп тӱстi. Аар айланза, аар айлан полбинча, пеер айланза, пеер ай- лан полбинӌа. Ан ы кöрiп, пу ӱзёлең* абаӌахт ы сағадиле соғып алдылар. Икiнӌiзiн пазох хағып одыр: — Читi х ы лл ы ғ чатханым читон кöгнең кöглезiн, хара тайғаның ах киигiн м ы ндох, ағылып, тӱзӱрзiн тiп, ы рлап килiп ойнанда, хара тайғаның ах киигi пуларн ы ң алнында килiп ойда тӱстi. Пу ӱзöлең пи- лен аңн ы с о ғ ы бох алдылар. 16 М ы н ы кöрiп, пу ӱзöлең читi хыллығ чатханы сад ы с с ы хт ы лар. Пiрсi мин ах хартыға кибiмнi пирерiм тiпче. Пiрсi ах пулан кибiмнi пирем тiпче, паза пiрси ала-парс кибiмнi пирем тiп, чоохтадылар. Оолах кöрiп одырза, с ы напта, чахсы киптер, орнасса орназарға тiп, че орназыбох кöрзебiстер тiп, орнағ идiбiс т iлер. Оолах ӱс киптi алыбалды, пу ӱзöлең читi хыллығ чатханы алдылар. Пу чирдох от одынып, иттер, хойғылап, чiдiлер. Ат хулағ ы т/ö/й нанңы, инек мӱзi ы нағ нанӌ ы поларға чоохта- стылар табаннар. Анаң андарх ы з ы н хааз ы х полза, хайызарға[,] {т}iрiг полза, теезерге тiп, ан ы мчохтаз ы п, чарылыс чöрлер. 17 Оолах чахс ы , ах хартыға кибiне кире сегiрiп, iкi кибiн туд ы на, хан тигiрнi кöре учух-сал ы б ы сты. Чатхан орнап алған табаннар, чат­ хан хағып, аңнарн ы ағылып, итмең, ӱсмең сабыс-халдылар. Оолах чах­ сы хартыға кибiн кизiп алып учуханда, ханӌi ы рах парғанын поозыда оңнабинӌа. Ах хартыға полып учуғып, хорғаннар ы * майыхса, хара чирге тӱзiп, ах-пулан кибiне кире сегiрiп, ах-пулан полып ойлапча, ах-пулан полып чӱгӱрiп майыхса, ала-парс кибiне кире сегiрiп, ағас-таст ы н ы з ы - радып, ойлапча. Пара[-]пара килгенде, оолах санан сан ы н пiлiнминӌе, ханӌi ырах парғанын. Паза пiлiнiп ол кöрзе, хайдағ[-]хайдағ хан чур- тапчатхан чирге орта килтiр. 18 Пiрле орта килгемде, кiрiп, кöрiп-алим хайдағ хан чуртапча т хан ы н тiп, кискен киптерiн суурып, ағас хоол ы на сух-салып, ханзар ойлап парып, ол кiрдi. Анда кiрiп ол, кöрзе, с ы напта, хан чуртапча т т ы р. Аға хоза пазох пiр хан, худаға кiрiп, од ы рчаттыр. Худаға килген хан айдар*