Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)
Андада Хара Хашх ы х ы йг ы лапча*: «Кiр, оол. Хайди ӱр согынчазың* Шох, пу кiзи поз ы кiрбес, сыгып*, ан ы киирерге* керек». Хара Хашхi сых-кегенде* кöк адай ан ы ң тамаг ы н ӱзе хабысхан, ах адай азагын хап хан. Хара Хашх ы öл-паган. 19 Кöк адай сöаепчад ы р: «Аат ы н Танан ы стенага* шапсыра* хазап саларбыс. Оң харагының алтына ах табах, соа харагының аатына кö: табах т ургус-салаб ы с. Ол сени аяза, харах шазы* ах табахха тол-пара] Хара Хашх ы н ы аяза, харах чазии* кöк табахха тол-парар». Иди* эт саганнар. 20 Анаң темненип-алып*, шон чуртаан шер тлеп, чöрибискеннер. Иди парчатханнарда, ат аргазы Алтай с ы н урунган. Алтай с ы нн ы ң ӱстӱн шыгып-кöрзе*, архы сагында улуга а лтурча.Олаалгаин-кегеннер*. Алды: пöринде эски эб турча. Агаа кiргеннер. Ол эбде кер эней[-]аб ы сха чур тааннар. «Эзенме, мендебе», —тееди Адыгчы-оол. «Эзенöк, мендöк», - теедилер эней[-]аб ы сха. Ады г чы-оолды, стол кестине одыртып, азрап аганнар, адайларын азрабох-саганнар. 21 Кер абысха сурчад ы р: —Хайдаг шерде чöрген кiзизең? —Хан Хара-суг хазында чуртаан полгабын, —теп сöлепчадыр Адыг чы-оол. —Побам[-]iжем* шог ы л Адым Адагчы-оол полар. —Ырах па, шағын* ма парчазың амд ы ? —сурчад ы р кер аб ы сха. — Иди* ле парадым. Палазы шох кiзеге пала полага, ӱрени шо кiзеге ӱрен полага, —сöлепчадыр Адыгчы-оол Кер аб ы сха[:] —{М}еге пала пол, —теп сöлепча. Анда пала полыбысхан, анда шуртап-пеген*. 22 Пiр кӱн иирде, харашхы пол-паганда, мал оғрасхыла-паған*. Ах ада’ эзикти* т ы рбахтап-тура-паган. Эзикти аж ы б ы сханнарда, ах адай с ы г сал ы б ы схан*. Малд ы ң кистескени* мӱӱрескени* чит-чöрибискен. Ха л ы х шон х ы шхыр ы с-шада-паган*. Кöк адай эзикти т ы рбахтап-чада-па ган. Э зик аж ы б ы сханнарда, кöк адай с ы га сал ы б ы схан. Халых шонны: х ы схыр ы шхан ы чит-паган. Адыгчы-оол с ы гага* сагынган, кер абысх с ы гарбаан*. «Хараагы тӱнде с ы гага чарабас», —теп шоохтаан. 23 Адар таң ат-келгенде, Адыгчы-оол тасхар* с ы х-паган*. Тасхар сых келзе*, адайлары шогыл. Алтай сынн ы ң ӱстӱне с ы гара ойлаан*. Ана: сыгара* кöрип-турза, адайлары кöрине шогыл. Анаң кöрзе, халы: тайганың аразынаң адайлары ойлас-келчелер*. Кöк адай кöк пööрини: терiзин* акелген, а х адай ах пööриниң терiзин акелген.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY3OTQ2