Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

бох-саганнар. Хара Хашха сöлепчад ы р: «Сен яхсы* адыгжы* полтырзың. Сиң* ад ы ң Адыгчы-оол* полар». 14 Ол хон ы г ы н хонып-аганар. Эртен туруп, азранып-алып, Адыгчы- оол пазох аңнап-парб ы схан. Аңнап паршадып* агаш аразына шет- келгенде* кöк адаи ах адайга сöлепшады*: «Алт ы н Тана iки эрепчи эме шоохтасчад ы лар, парып тыңнан-кел*». Ах адай келип, одаг кестинде тур-салд ы , тыңнапчада-пард ы . Хара Хашх ы сöлепчадыр: «Пу азыгды ӱгреге тӱзӱрiбис*. Адыгчы-оол келзе, аз ы гд ы ӱгрезине тӱзӱрiбис. Адыг- жы-оол азыгды щiбиссе* тамаг ы на киире аз ы р ы б ы зар*. Адыгчы-оол öл-парар. Пiс ан ы адайлар ы наң хада чiбизербис». 15 Ааында туңмазын аяпчатхан А атын Тана амд ы аябин-пард ы . Ах адай Адыгчы-оолды сахтап-аган. Анаң пiлип-аган эмезин сöаеп-перди. Кöк адай сöаепшады*: «Мынаң шетсең* киик т иң хоаын тастабызарзың*. Пiс, ан ы талаз ы п* тудузарбыс, хазанны аңдар-сааарб ы с*. Аз ы х шер- ге т/ӱ/с-парар*». Одага шет-кегеннер*. Адыгчы-ооа кииктиң хоа ы н тастабысхан*. Адайлар тудусханнар, хазан аңдар ы л-парб ы схан*. ӱгре тöгилгенде, пияг ы азыг тӱскенде* шер топта к/ö/й-паган. Андада ха­ занн ы позы шунуп* этти поз ы хайнатхан. Эт хайнат-сааып, адайаарын азрап-алып, позы азран ы п-аган. Чадьш узубысханнар. 16 Арыг к/ӱ/н харагы сыхханда* Адыгжы-оол тур-кеген. /Ӱ/гре хай- надып, адайларын азрап, поз ы азранып-аган. Пазох аңнап парбысхан. Кöк адай ах адайга сöлепчадыр: «Хара Хашхы эме шоохтап т ур*, парып тыңнап-кел». Ах адай, келип, одаг кестинде т ы ңнап тур*. Хара Хаш­ хы сöлепчадыр: «Мен тайгага парадым. Тайгада улас* эб кес-саган т ур. Туңмаң келзе, меге апараз ы ң. Хай эбинде чур т ир ы н кöрзин». Ах адай нандыра ойлаб ы схан. Адыгчы-оолды чолда сахтап-аган, эскен эмезин сöлеп-пеген. 17 Адыгчы-оол нан-кеген. Алтын Тана сöлепчадыр: «Эб кöреге тайгага парах». Парбысханнар. Эбке кiр-келзелер, Хара Хашхы анда чатчадыр Адагчы-оолды кöрип, сöлепчадыр: «Пу оолд ы тудага керек, аның тама- г ы н кезибизеге керек». — Позыд ы ңар. Тасхар* сыгып*, худайга т/ӱ/рче* соғынып алибын* — алданчад ы р Адыгчы-оол. Алтын Тана сöлепчад ы р: «Сыгып* т/ӱ/рче соғынзын*». 18 Андада Адыгчы-оол, тасхар* сыгып* эб ӱстӱне сығ ы п* худайга со- г ы нд ы : «Пу айналар миң* хыйгымн ы эспезиннер! —Андада адайларын х ы йгылаан: —Хайда пардар?» Уш хадап х ы йгилаанда, кöк адай шер топтаң с ы гара* сегирген, ах адай аннаң соонча* с ы х-кеген*.