Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

61 Айча с ы рай ы аглал турад ы р Х ы с-Хан ы ң, кӱнче с ы рай ы пузул т ура­ д ы р абахай кӱлӱгтiң*. Алтын Табатай иди хазып, тискен пазы пархан сонда öскен[-]тöрен чирине, Хыс-Хан ики палачах тапхан. Икизiнең оол палалар полыптыр. Ики пала, пiр хонза, пiр част ы г, ики хонза, ики ча- ст ы г осхастар[.] Ики оолах iзiгтең* тöрге ойлас турад ы рлар. Х ы с-Хан пiр кӱн, стол кистiнде одырып, аст ы [-]сугд ы чiп чатханда, чохтап турад ы р: 62 —Алтын Табатай, чирiң[-]сууңа параха хынхазаң, ноха сöлебезiң? Азыр ханатыг ханпозрах-аты пирер чикбiн. Сӱрген нимеңнi чидерчiксең, сӱрдiрзең, пирде чидер ниме табылбасч ы х ханатыг аты. Улут[-]кичiг ики ах хор-аты ики оолг ы м мӱн чöрерчиктер, аңнап[-]хустап чöрзер, хазра улинча хара адайың хооп чöрерчiк сирернi. Аатын Табатай анда чохтап турад ы р: —Алхан кизiм Х ы с-Хан, пiр пром прастит пол*, кирек минең пол парды. Оскен[-]тöрен чирiм сахынып, уйху узуп пiлбiн, астаң[-]сугдаңда с ы х ы схаб ы н, саха сöлебзерге пирде чарадынмам, синең хорхаб ы н, по- зытпас ти чöрiн. 63 Ол чохты истiп, Х ы с-Хан сахын турза, с ы назада андаг: «Алт ы н Та­ батай, минең хорхыбан полза, тискен пазы парбасчых». Алтын Табатай хан орнына хан полысхан. Ики палаз ы н öскiрiп, Х ы с-Ханаң чуртап ту­ радыр. Ики хан[-]кире хуст ы Х ы с-Ханох ысхан, Алтын Табатай миңдеп чатханда. Иргек-тiзi ики хан[-]кире хустар Хыс-Хан ы ң чирiн[-]суун тут- чатхан хустар полхан. Алтын Табатай, парчан нименiң пазы полып, тоо- зы нименiң узы полып, Х ы с-Хан хатынаң анда, кин чырхап, кин мöтеп, черлеп[-]чуртап халханар. 16. АЛТЫН ТАНА Х Ы С 1 Хан хара сугдың хазында, Ах тагдың алнында, Хара тагдың кестинде, пiр ооллыг, пiр хыст ы г iки эней[-]аб ы сха поган. Хызы Алтын Тана поган. Кер абысха сугда сӱгенниг, тагда тузахт ы г поган. Сугдаң палых алып, тузахтаң хус* алат. Пiр кӱн Алтын Тана х ы с сурапчадыр* iчезинең*: —Побам* хайда парадыр? —Хайда парага? —т е пчедир* iчези, —позыб ы сха оймах хасчадыр, позыбысха агаш этшады*. Пiс öл-парзабыс, хайди харайтазар? Иирде абысхачах* нан-кеген. —Эртир-салдыңма? —теп сурапчад ы р энеи. —Эртир-с а лдым, —теп нандырчадыр абысха.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY3OTQ2