Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

Амды чоохтаслап алдылар, пастағызын алтын тахтаӌа кистi тағ эзi — алтын тахта талайға тееп ирттi. I кiнчiзiн кистi чир эзiнең тағ эзi —алтын тахта талайға кире пазылып ирттi. ӱчiщiзiн кистi алтын тахтаӌа талай эзi —алтын тахта талайның тӱбiне сала кире паз ы лбад ы . 50 Талайн ы ң озарина кизiп алып, тайғы эзiнең тағ эзi, талай ханы тап- сапчалар: — Ирке тöреен Иркӱлес, син алт ы н тахтаӌа киспе, син кичiп сыдирдаң* пiс тее кискенге с ы дабинча алтын тахта. Ол чоохты искен Ирке тöреен Иркӱлес харадынаң турған чирдең, хамӌ ы саап, ӱкӱс салған, талайн ы аз ы ра сегiрт-парған. Хараттың iкi кизiн туйғала суға хаап ирткен. 51 Аннаң андар, пiрiгiп алып, тöртöлең парыбохчалар. Iди парчатхан- да, улуғ заимка* учыраӌых, хайдар-хайдар кöп мал чöрiпчедiр, харағы хоос хадарған мал, хара сеекче хайнасчад ы р, хадарыпчатхан эзi кiзiзi чоғыл. Тöртöлең тöрт тазын соғ ы б ы сханнар, идiн тооза чiбiскеннер, сала даа тосхан чiли пiлдiрбедi. Аннаң андар иир тус читкенде, Ирке тöреен Иркӱлестi талайнаң алтын тахтаны хадартарға ы счалар. Ирке тöреен Иркӱлес, талай хазында парып, алтын тахтан ы ң хринда чатчадыр. 52 Хараа полғанда, читi паст ы ғ с ы р ч ы лан, с ы рлап, мöсте п , алт ы н тахтаӌа кичiпчедiр, чоохтапчад ы р: —Пу синге чи т iре хас ха^аннаң, хара пур ы ннаң пу чирге пiстiң тах- таб ы сча турығ туйғахтығ ат киспеен, толы мис т iг ир киспеен. Ноо кiзi кискен пiстiң тахтабысча[?] —тiпче. Мостаны* кичiп, читi паз ы с ы р чыланн ы ң чирге тӱсчеткенде, Ирке тöреен Иркӱлес сыр чыланн ы , чи т i пазын хаап алып, ӱзе-тарт ы п, прай- з ы н талайға кире тастаб ы схан. 53 Аннаң андар Ирке тöреен Иркӱлес айлан-парза, заимкада арғыстары узығлапча, усхырғылап алған. Усхын-килебес, пазох сигiс таз ы н соғып, идiн хайнадып чiбiскеннер. Сала тосхан чiли пiлдiрдiле. Паза ир тус читкенде, пазох Ирке тöреен Иркӱлестi <алтын тахтаны> хадартарға ы ст ы лар <..>. Ирке т/ö/реен Иркӱлес, алт ы н тахтаның хрина парабас, талай хаз ы нда чатчадыр. 54 Хараа пол-парғанда, талайның ол саринаң пеер алтын тахтаӌа т о ғ ы с пастығ с ы р ч ы лан, с ы рлап, мöстеп, кичiпчедiр, чоохтапчад ы р: —Хас хаӌаннаң, хара пурыннаң пiстiң алтын тахтаб ы сча* турығ туйғахтығ ат киспеен, тол ы мистiг ир киспеен. Ноо ниме кискен полӌаң пiс т iң алтын тахтабысча тибес, алтын тахтаны кичiп, тоғ ы с па­ зы чирге тӱсчеткенде, Ирке тöреен Иркӱлес тоғ ы с паз ы наң хапхан с ы р