Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

42 Аннаң андар Ирке т/ö/реен Иркӱлес город таст ы на с ы ххан, öң-паз ы таб ы стаң хысх ы рчад ы р. Аран-чула харадым, тик табрахта кил тибес, х ы схырғанда, х ы сх ы рған х ы сх ы з ы ӱзiлгеаектöк, аран-чула харат алны- на чiке тура-тӱскен. Ирке тöреен Ирк/ӱ/лес харатха алтанған, кӱннiң с ы ғ ы з ы нзар [ӱ]кӱс-салған*. Ӱр парған, ас-парған, хайда-хайда ыраххы чирге парыбысхан, тайғаның араз ы нда ағастаң тиң пiр кiзi уч ы рад ы , хуңах читпес дуб ағастарн ы , ходырып, пасха чирге хондырчадыр. Ирке тöреен Иркӱлес тапсапчадыр: —О-о, хайдағ даа к/ӱ/стiг кiзiзiң, —тiпче. 43 Ол кiзi удырох тапсапча: —Мин кӱстiг нимеспiн, к/ӱ/стӱг дее ползам, конюх палаз ы Ирке тöреен Иркӱлес кӱстi г . Ирке тöреен Иркӱлес пазох сурча: — Ноға хуңах читпес ағастарны, орнынаң ходырып, пасха чирге одыртчазың{?} Ол кiзi удырох чоохтапча: —Я, мин тайғы эзiмiн, тайғымның ағач ы н чахсаа[н]* öскiрерге пасха чирге одыртлапчам. Ырах паризың ма, Ирке тöреен Иркӱлес? —тiпче. 44 Ирке тöреен Иркӱлес удырох чоохтапча: —Ханн ы ң ӱлгiзi хатығ поады маға, пигнiң ӱагӱзi пик т iг поады маға, — тiпче. —Минi хан ы схан ы рахх ы чирдегi, тааай озариндағ ы , Х ы тай- ғаның чирiндегi ааты м/ӱӱ/стiг ала тазынны тудып, ханға апар-пирерге тибес ысхан, —тiпче. Оа кiзi: —О-о, —тiпче, — ааты мӱӱстiг ала даа тазынн ы тударға сидигöк полар, — тiпче. —Андағда мин синнең хадох парарға, Ирке тöреен Иркӱлес, —тiпче. 45 Аннаң андар паяғ ы кiзi хуӌах читпес дуб ағаст ы тискер паз ы наң таянған, Ирке тöреен Иркӱлестең хадох парчалар. Iди парчатханнарын- да, пiр кiзi уч ы раӌ ы х, пiр тағны, ходырып, пасха тағның ӱс т iне салча. —О-о, —тiпче Ирке тöреен Иркӱлес, —хайдағ даа андағ кӱстiг кiзi полғазың, —тiпче. Паяғы кiзi удырох тапсапча: —Мин кӱс т iг дее ползам, кӱстiг нимеспiн. Миннеңöк кӱстiг конюх палазы Ирке тöреен Иркӱлес <..>*. 46 Аннаң андар Ирке тöреен Ирк/ӱ/лес сур ы пчад ы р: —Син, кiзi, ноға пiр тағны пiр тағның /ӱ/стiне салчазың?