Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

Хан ӱс к/ӱ/нге молӌағ пирдi Ирке т/ö/реен Иркӱлеске тся' ы с мӱӱстiг ааа порсыхты ағ ы л-пирерге, ағ ы л-пирбезе, молат тöге салып, мойның кизем тiпче. 28 Ирке тöреен Иркӱлес, Ханн ы ң ибiнең сығ ы п, ылғап парча, харах ча- з ы н хан итче, пурун суун пус итче. Х ы й ы р тулуңнығ иней кiзi удыр пас- киаiп: —Изен, Иркӱаес, —тiпче, —Ирке тöреен. Ирке т/ö/реен Иркӱаес удырох: —Изен, изен, ууӌаң, —тiпче. Х ы й ы р тулуңнығ иней кiзi сур ы пчад ы р: —Нимее iди ы лғап парчазың, Ирке тöреен Иркӱлес? —тiпче. 29 Ирке тöреен Иркӱлес удырох чоохтапча: —Ылғабин хайдар паримза, хан, минi алдыртып алып, молӌағ пирдi ӱс кӱннеңöк ыраххы чирдегi тся' ы с мӱӱстiг ала порсыхты ағыл-пирерге ханға. Тся'ыс мӱӱстiг ала порсыхты ағ ы л-полбазам, хан <..>, молат тöге салып, <минiң> мойным кизерге итче. Мин тся' ы с мӱӱстiг ала порс ы х­ ты ағылардаң, хайда полчатхан чирiн дее пiле чоғ ы лб ы н. 30 Х ы й ы р тулуңнығ иней кiзi чоохтапча: —Ағылазаң тоғыс мӱӱстiг ала порс ы хт ы , Ирке тöреен Ирк/ӱ/- лес, син ағыларға чайалғазың{.} {С}ағамох пар, харад ы ңа алтан, кӱн сығ ы з ы ндағ ы чалғыс азах чолӌа парып одырарзың, ӱс там тигiр чирнi ö т iп парзаң, арам ағастығ тайғаларға чидерзiң, анда сӱттiг кöл полар. Сӱттiг кöлдiң хринӌа парзаң, пiр там тигiр чир парарзың. Пiр-там тигiр чир парзаң, алтын кöл полар. Алтын кöлнiң хринда палғачында чатхан полар тся' ы с мӱӱстiг ала порс ы х. Син хайдаң кöрчезiң ала порс ы хт ы , харат аннаңох кöрер, тся' ы с мӱӱстiг ала порсых аннаңох кöрер. Харатты ла кöрзöк, тоғ ы с мӱӱс т iг ала порсых хараттаң азырылбас. Харат хайдар парза, андар парар. Хулун чiли, харатты тоғыс мӱӱс т iг ала порсых хооп чöрер. Анаң ханға тся' ы с мӱӱстiг ала порсыхты ағыл-пирерзiң. 31 Х ы йыр тулуңн ы ғ иней кiзiнiң ол чооғын искен Ирке тöреен Иркӱлес iкi идегiн тӱре хаб ы нған, город тастына сығара ойлаан, öң[-] пазы табыстаң тапсаан: «Алып харадым, тик табрахта кил, сағамох кирек полчазың{!}» Тапсаан табызы ӱзiлгелектöк, харат Ирке тöреен Иркӱлестiң алнына чiке тура тӱскен. Аннаң андар харатха алтанған Ир­ ке тöреен Иркӱлес, чалғыс азах чолӌа чöрiбiскен. ӱр парған, ас парған, ӱс там тигiр чирнi /ö /тiп парған. С/ӱ/ттiг кöл уч ы раан. Сӱттiг кöлнiң хринӌе пар ы пчад ы р пiр там тигiр чирнi öтiре, пiр там тигiр чирнi