Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

—Мининек* идiп, ханн ы алдыртып алңар, ирепчiнi. Арағадаң изi- ргенӌ е хан ирепчiнi с ы йлаңарз ы на, анаң чоохтаңарзына ханға: «{К}онюх палаз ы Ирке тöреен Ирк/ӱ/аес чоохтапча: «Мин иссеңмин, хайда-да ьграххы чирде пар чил малы —харат* аны, тудып, ағыл пирерчiкпiн», — тiпче. Ол чиа эзi харатты хайдаң табар конюх пааазы Ирке тöреен Иркӱлес. Хан, алдыртып алып, Ирке тöреен Иркӱлестең сурар: «Хай- дад ы р, ы рахх ы чирде б е [?] {4}ил мааы —харатты ағыа-пир», —тир. Оа аны ағыа-полбас. Анаң хан, моаат тöге сааып, Ирке тöреен Ирк/ӱ/аестiң мойн ы н кис-салар, —чоохтибес, х ы й ы р тулуңнығ иней сых-чöрiбiскен. 11 Так таа iди идерге тибес, чоохтасчааар короаь, кральлар, хан алты- наң пиглер, синодтар, <..>*. Аннаң андар мининек идiбiскеннер, пар пал ы ғ тамах тимненнер, парчан пасха араға тимненнер, хан ирепчiнi мининекке х ы ғ ы рт ы б ы сханнар. Хан ирепчi ӱс пар* харадын кöлген повозкалығ* хаңаға кучер* одыртхан* ойлатпинең пу читкеннер. Аннаң андар хан ирепчiдең король, кральлар, хан алтынаң пиглер, си­ нодтар мининек чiп, ас[-]тамахт ы чiп, арағаны iчiп, с ы йлаз ы п одырлар. Хан ирепчi изiр-париған туста король, кральлар, хан алтынаң пиглер, синодтар чоохтапчалар: — Конюх палазы Ирке тöреен Иркӱлес чоохтаан: «Мин ханға хайда-да ыраххы чирде пар чил мал ы харатты ағыл-пирерчiкпiн», — тiпче. 12 Ол чоохт ы истiп, хан, мининек ирткенде, ибiнзер нан ы б ы схан. Иртенiнде конюх палазы Ирке т/ö/реен Иркӱлестi хығыртып алды. Хан сур ы пчад ы р: — Син, Ирке т/ö/реен Иркӱлес, чоохтапт ы рз ы ң, хайда-да ырах­ хы чирде пар одыр чил малы —харат. Син, ан ы маға ағыл-пирем тiп, чоохтапт ы рз ы ң. 13 Ол чоохты истiп, Ирке тöреен Иркӱлес чоохтапчад ы р: —Срода* даа мин iди тiп чоохтабам, даже* мин пiлбинчем, хайда полӌаң чил малы —харат, испем дее. Хан чоохтапча: —Син iди чоохтаптырз ы ң, сағамох ағыл[!] {ӱ}с кӱннең чил малы — харатты ағылбазаң, молат тибее тöге салып, мойның кизем —тибес, хан ӱс кӱнге молӌағ пирдi Ирке тöреен Иркӱлеске. 14 Ирке тöреен Ирк/ӱ/лес, Ханның ибiнең с ы ғ ы п, пастырып парчадыр, ылғап парир. Харах чазын ханнап парча, харых сун пустап парча. «Чил мал ы харатты табардаң, хайда полчатханын даа пiлбинӌем», —тiпче. Удур учурасты х ы й ы р тулуңнығ иней кiзi.