Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

ен Иркӱлестiң оңдай ы наң тимнеп, солдаттарын, хан алтынаң пиглернi, король, кральларн ы тимнеп, чаа ы за-пирдi. Чаалазарға парабас, пасха Ханн ы ң чааға килген чонын, солдаттарын, прай чаалап, öдiр-салдылар. 6 Аннаң андарох ӱр, ас чуртап пари конюх, хандох конюх полып. Пiр ч ы л паз ы читкенде, городта прай чирде ах плаг хыстылар. Пазох Ирке тöреен Иркӱлес сурчад ы р: —Пабаң-конюх, ноға пiди городта ах плаг х ы ст ы лча? —Я, палам, —тiпче, —Ирке тöреен Иркӱлес, пiстiң ханға пасха ханнаң улуғ чаа килче, аннаң андар хан чонын, тимнибес, солдаттарынаң хада прай чааға с ы ғарча. Аннаң андар городта х ы з ы лчатхан ах плаг полӌаң. 7 Конюхтың ол чооғ ы н ис т iп, Ирке тöреен Иркӱлес пiчiк пасты, хайди чаалазар оңдай ы н. Ханға ол пiчiн апар-пирдi. Хан Ирке тöреен Ирк/ӱ/- лестiң пiчин хығ ы р-кöрдi: iди чаалас кöрзе, чахсы полғадағ. Аннаң ан­ дар король, кральларға, хан алтынаң пиглерге, чаа пастарына, Ирке тöреен Иркӱлестiң пасхан пiчин пирче, ол оңдайдаң чаалазыңар тибес. Чааға парып, Ирке тöреен Иркӱлестiң пасхан пiчиң оңдайынаң чаала- з ы п, пасха Ханн ы ң чон ы н, солдаттарын, чаалаз ы п, öдiр-салдылар. 8 Аннаң андар конюх андох тоғычы полып чöрчедiр. Iди ӱр, ас чуртап париғанда, король-кральлар, хан алтынаң пиглер, синодтар*, ч ыы л ы з ы п алып, чоохтасчалар: «Хай итчең ниме полӌаң? М ы ннаң м ы ндар полза, аст ы ң-ӱрдiң араз ы нда, хаӌан полза конюх палазы Ирке тöреен Иркӱлес хан орн ы на хан полар, пиг орнына пиг полар, —тiсчелер. —Аннаң ан­ дар табранӌа пiрее оңдайдаң öдiрерге кирек Ирке т/ö/реен Иркӱлестi». Iди чоохтасханнарында, х ы й ы р тулуңнығ иней кiзi кiр-килдi. Ол иней сурчад ы р: —Ниме чоохтасчазар, король, кральлар, хан алтынаң пиглер, синод­ тар? —тибес сурчад ы р. 9 Король, кральлар, хан алтынаң пиглер, синодтар удырох чоохтапчалар: —Я, инейек, —тiпчелер, —м ы нда городта пар конюх палазы Ирке тöреен Иркӱлес, прай нименi пiлчеткен. Ан ы амохт ы н, чахсы öскелекке, пiрее оңдайдаң /ö/дiрiп аларға итчебiс, а то* хаӌан полза хан орн ы на хан т урар, пиг орнына пиг турар. Ан ы ң öдiрер оңдай ы н таппин, чоох- таслапчаб ы с ла. Инейек: —Хайди ан ы ң оңдай ы н таппинчазар? — тiпче. —Таппинчеткен ползаңар, мин сiрерге чоохтап пирем, — т iпче. —Чарир, чарир, —тiпчелер, —че, чоохтап пир, инейек, —тiпчелер. 10 Инейек чоохтапча:

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY3OTQ2