Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)
ен Иркӱлестiң оңдай ы наң тимнеп, солдаттарын, хан алтынаң пиглернi, король, кральларн ы тимнеп, чаа ы за-пирдi. Чаалазарға парабас, пасха Ханн ы ң чааға килген чонын, солдаттарын, прай чаалап, öдiр-салдылар. 6 Аннаң андарох ӱр, ас чуртап пари конюх, хандох конюх полып. Пiр ч ы л паз ы читкенде, городта прай чирде ах плаг хыстылар. Пазох Ирке тöреен Иркӱлес сурчад ы р: —Пабаң-конюх, ноға пiди городта ах плаг х ы ст ы лча? —Я, палам, —тiпче, —Ирке тöреен Иркӱлес, пiстiң ханға пасха ханнаң улуғ чаа килче, аннаң андар хан чонын, тимнибес, солдаттарынаң хада прай чааға с ы ғарча. Аннаң андар городта х ы з ы лчатхан ах плаг полӌаң. 7 Конюхтың ол чооғ ы н ис т iп, Ирке тöреен Иркӱлес пiчiк пасты, хайди чаалазар оңдай ы н. Ханға ол пiчiн апар-пирдi. Хан Ирке тöреен Ирк/ӱ/- лестiң пiчин хығ ы р-кöрдi: iди чаалас кöрзе, чахсы полғадағ. Аннаң ан дар король, кральларға, хан алтынаң пиглерге, чаа пастарына, Ирке тöреен Иркӱлестiң пасхан пiчин пирче, ол оңдайдаң чаалазыңар тибес. Чааға парып, Ирке тöреен Иркӱлестiң пасхан пiчиң оңдайынаң чаала- з ы п, пасха Ханн ы ң чон ы н, солдаттарын, чаалаз ы п, öдiр-салдылар. 8 Аннаң андар конюх андох тоғычы полып чöрчедiр. Iди ӱр, ас чуртап париғанда, король-кральлар, хан алтынаң пиглер, синодтар*, ч ыы л ы з ы п алып, чоохтасчалар: «Хай итчең ниме полӌаң? М ы ннаң м ы ндар полза, аст ы ң-ӱрдiң араз ы нда, хаӌан полза конюх палазы Ирке тöреен Иркӱлес хан орн ы на хан полар, пиг орнына пиг полар, —тiсчелер. —Аннаң ан дар табранӌа пiрее оңдайдаң öдiрерге кирек Ирке т/ö/реен Иркӱлестi». Iди чоохтасханнарында, х ы й ы р тулуңнығ иней кiзi кiр-килдi. Ол иней сурчад ы р: —Ниме чоохтасчазар, король, кральлар, хан алтынаң пиглер, синод тар? —тибес сурчад ы р. 9 Король, кральлар, хан алтынаң пиглер, синодтар удырох чоохтапчалар: —Я, инейек, —тiпчелер, —м ы нда городта пар конюх палазы Ирке тöреен Иркӱлес, прай нименi пiлчеткен. Ан ы амохт ы н, чахсы öскелекке, пiрее оңдайдаң /ö/дiрiп аларға итчебiс, а то* хаӌан полза хан орн ы на хан т урар, пиг орнына пиг турар. Ан ы ң öдiрер оңдай ы н таппин, чоох- таслапчаб ы с ла. Инейек: —Хайди ан ы ң оңдай ы н таппинчазар? — тiпче. —Таппинчеткен ползаңар, мин сiрерге чоохтап пирем, — т iпче. —Чарир, чарир, —тiпчелер, —че, чоохтап пир, инейек, —тiпчелер. 10 Инейек чоохтапча:
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY3OTQ2