Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

42 —Улуғ типсiң ағылдах пеер, улуғ паатың ағ ы адах пеер. Х ы з ы р эмген чабағаны, ырахтап, хазадаң с ы ғара чидiн килiп, м ы нда турчадыр. Ан ы искен ипчiзi уауғ балтызын хапхан, улух типсiзiн т утхан, с ы ғара ойаабза пирген. Х ы з ы р /ö/скен х ы зрахт ы пастук чоо сабсхан. Ханын- с/ö/аiн ааып киаiп, терiзiн сойып киаiп, идiн, бузун ааып, ибге кире тазан, спичке хысхыаап тасти п и рген. Ипчiзi iстi[-]харнын арығаап тур, хан ы -с/ö/аiн урңа. Ирi идiн охтапча, хаз ы н, хаб ы рғааи хазап, тобыра суғупчадыр. — Хая, иней, пiр-iкi с ы бан ы ң барба, мин пу ал^ы кiзiнең щiп к /ö /- рим Араӌон астаң к i л еп а л ған, аар-пеер тастап килiп, /ӱ/леп, щiп одырлар. Пiрдең iке чидiп, iкiдең /ӱ/ске чидiпчалар, аннаң андар /ӱ/з/ӱ/лдiрбин щiп одырадырлар iкöлең, хан ы [-]с/ö/лiн урпарған ипчiзi соон, хартааап, хазанға сугуподырзын. Ырахыны чағын идiп, чағынхыны ьграх идiп, чо- охтазып одыраар. Чохт ы пар идiп, парды чох iдiп, чоохтаз ы п одырлар. 43 —Öре[-]нанӌ ы , Кöре Сарығ, —тiп одыр ч ы лғ ы пастуг ы , — ан ы ң алтын[-]кӱмӱңiн артынпарарға Кöрбе хор ы ңның к/ӱ/ң/Ӱ/ албас, ча- р ы п пирген мал ы н сӱрӱп-парарға сағаа аар-кӱс полчадар[.] {А}н ы ң чирiне чидiп парзаң, азы[-] т уз ы тоз ы абас, айдың алысханын пiабессiң, чылдың* иртк е нiн* бiабессiң. Алтын[-]к/ӱ/м/ӱ/стiң кöбiне хайбассың, хадарған малньщ кöбiне хынмасс ы ң[.] {М}ында пiр ах хызьграх пар, пiр ах тай ь щах пар, ан ы клирзiң. «Алты[-]читi асхыр чар-пирерге» тир, аға хайбассың, «/ö/зер болза, пiрдең дее сығара /ö/зер» тизiң, «öспес пол- за, пис[-]алт ы даңда öспес» тизiң. «Ноо нименi тлезе, аны пирем» теен, «ноо нименi сурза, аны чiтiрем » теен ханыбыс, хайрааығ бебiс. Ибiнiң iстiнде кöӌiгi к/ö/йик кöк к/ӱ/ӌгес* ойаапчöрен полар, алтьн, кӱмӱс ис- к е хайбассың, к/ö/ӌiгi к /ö /й iк кöк к/ӱ/ң/ӱ/геңiн тлiрзiң. —Иб к /ö /р - чатхан* чурт т утчатхан кӱлӱк адаиы аның ол тiп, чоохтапча чылғ ы па­ стугы. —Аар кöрiп, ылғап-турар, синсер кöрiп, кӱлӱп турар, оа адайын килеп-одырзаң. 44 Ан ы искен Кöре Сарығ маңзрап одыр, париген чирiм е чидiп к /ö /- рiм тип. Ирет асха идi iзiп одыр, араӌан асха ахсы iзiп одыр. Аран[-] Чуаа Кöрбе хорғаа алтан к/ö/рим тiп одыр. Ас ааған К/ö/рбе хораттығ