Хакасские народные сказки. - 2014. (Т. 33.)

аар{.} {А}ны аа кöрген ағой-хуаун м ы ндархаз ы н пазох тебинiп-шыхты по чердiң. 10 Ааып т/ö/реен ағой-хуаун, м ы н ы ң архазын тебiнiп, чӱгӱргенде, х ы р таштар ы х ыы аашчааар, хырӌен* ағаштар найханышчалар, таг паш- тары соолашчалар, тал ағаштар найхан ы шчалар. Ол оңдайдаң парып- одырғанда, ағой хулун тоғ ы зон пiйлiг тор ы г ахсырга четкен полтыр. По ööр маада парчан на торыг маллар полған полтыр. Ааып т/ö/реен ағой хуаун амд ы паза даа черзире парбаан, торыг ахсыраыг ööр малн ы ң аразынға кире ойлад ы . Шах эде килiп, к /ö /рер полза ағой хулун, iкi х ы р-пӱӱре полох чеде-салған полтыр ағой хулунн ы ң ар-соонӌа*. 11 Мына кöрген торыг ахсыр, iкi п/ӱӱ/рiде ӱдӱрлеп-парып, ханӌа кӱжӱ парын пашха салып, öлзе, öлерге теп, хааза, халарға* теп, ааып тöреен ағой хуаунға поаыш эдерге теп, хаб ы ж ы халды тор ы г ахсыр iкi пӱӱрiдең. Тоғыс чаштыг торыг ахсыр тоң к/ӱ/ж/ӱ/ндигi ахсыр полған полтыр. ӱш кӱнге шығара хаб ы ш-салған полтырлар. /Ӱ/ш к/ӱ/ннең пажында тора* ахсыр к /ö /рер полза, тагзартың мал хадарч ы з ы —тас кiжi — инiп- одырған полтыр. 12 Пуларн ы тас кiжi кöр-салып чоохтанча: — От ы с ч ы лға че т iре по ööрга, хузурух с/ӱӱ/ртене, аң кiрбин полған, ахсын адына, адай кiрбин полғаан, —тепча. —Ноо небезе пол-парды по ч ы лғаға? Хайдаг айналар, м ы нда килiп, тоғ ы с чашт ы г тора ахсырдың элбек к/ӱ/жiн эстепчалар, албах к/ӱ/жiн аж ы рчалар? Эде чоохтаанып, тас кiжi, чарн ы ндағ ы м ы лт ы ғ ы н хапчағайынӌа холға алып, iкi п/ӱӱ/рзара кöстеп-килiп, х ы р ы х чыл паспаан хылңаг ы н амд ы пазып, пож ы т-ш ы ғард ы тас кiжi. Ол оңдайдаң iкi х ы р пӱӱрде шах андох чох эт-салд ы тас кiжi. 13 Ан ы ң соонаң чылға араз ы нзар пас-килiп, тас кiжi к/ö/рер полза{,} {м}ал аразында пiр хайдаг даа* пашха чоон сööк мал чöрчеткен полтыр. Тас кiжi, ан ы к/ö/р-салып, öрiнгенiнең тирiгдағ ы мал ырыхтап-тутчаң* арғамңаз ы н шерте-тарт ы *, ағой хулунн ы ң хринзар парып, ат ы р ы хтаӌаң арғамӌазын темнеп-ал ы п, ағой хулунн ы ң мойнынза шилiп-ысты*, паза кöрзе, арғамчызы ағой атт ы ң мойнынаң чаза парыбысхан полтыр, че эде даа полза, ағой хулун турған чирiнең тибренман даа халған полтыр. Андағ ла полганда, тас кiжi ағой-хулунға, хоштаа парып, хосхын сухты, ибре парып, эзер салд ы , чағын парып, ч/ӱ/ген сухт ы , алынзар парып, тöш т iк* тартт ы * хринға парып, холаг тартты. 14 Амд ы ағой-хулунға алтанып, ӱбзiнзаре* айланд ы ра тарты, ағой ху­ лун айлан ы ла улуг чорға кiр-шыхты. Ағой хулун чорғлаан туштарда,