Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

Удатпаанда хаандан Өскүс-оолду кыйгыртып элчи келген. Өс- күс-оол элчи-биле кады хап чеде бээрге, хаандан: — Че, Өскүс-оол, кады-кожа чурттап турар улус адаан-мөөрей адыг-чарыш кылып ойнаар бис бе? — дээн. 18 Өскүс-оолдан: — Ынчангай-ла бис, хаан, — дээн. — Ындыг болза, сен үш катап чаштын, сени тыпсымза, сээң кадайны мен алыйн, мен үш катап чаштыыйн , мени сен тыпсыңза, мээң кадайым сен ал — деп, хаан ынча дээн. Өскүс-оол: — Ь1ндыг-дыр —дээш, эртенинде хаан чаштыр, Өскүс-оол кээп тывар болгаш чорупкан. Өскүс-оол аалынга кээрге, кадайы: 19 —.Чүү болду? — деп айтырган. — Үш-үш катап чаштыр, кайы-ла тыпканывыс кадайын алыр деп чугаалаштывыс, ам эртен хаан чаштыр болду. — Ам эртен кайын дилээр сен, Өскүс-оол? — Ижик-дөжээниң хозун, кажаа-хораазының иштин бакы- лаай-ла мен. — Эр бодуц эки-даа болза, эр угааның таан багай ийин Өскүс- оол. Ам эртен баргаш, хаанның үш өөнүң ортузунда бичии ак егге кире бээриңге, хаанның кадайы дааранып олурар, дор бажында аптара кырында үш кара киш кежи бөрттер чыдар эвеспе, ортаакы бөрттү ап алгаиг "Бөргүңерни садар силер бе?" деп, тудуп көрүп олургаш, маагын үзе con алыр сен — дээн. 20 Даартазында даңгаар эртен даң бажында Өскүс-оол хаанның аалынга баргаш, үш ак өгнүң ортузунда бичии ак огге кирип чы- дырда, шивишкин кадай "Мьшаар кижи кирип болбас өг-дүр" дээш, иткилей берген. — Ээр эжиктиг өгнү эр кижи кажан-даа ээгип кирер чүве — дээш, кадайны ойтур идипкеш, кире берген. Хаанның кадайы даа­ ранып олурган, дор бажында аптара кырында үш кара киш кежи борттер чыткан, ортузундаазын ап алгаш: "Бөрттүң чаражын, бергүңерни садар силер бе?" деп тудуп олургаш, маактан алгаш, үзе тыртар деп чыдырда, "Кижи кулаа үзе con алдың" — дизе-ле, хаан бо болган. 21 Эртенинде Өскүс-оол чаштыр, хаан тывар бооп алгаш, чанып келген. Эртенинде хаан хамык ара-албатызын эдертип алган оран делегейниң ыяш-дажын тудуп санаан, "Өскүс-оол канчалдыц, чоон- дуң? — деп, алгырган-кышкырган чоруп олурган. Өскүс-оолду кадайы ине кылдыр хуулдуруп алгаш, дааранып олурган. Хаан кирип келгеш: