Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

Оон ам, чоруткаш, хем иштинде улуг куу бажыңга чеде бээрге, иштинде човуртаан чыткан. Кире халый бээрге, дожек кырында човууртап чыткан боду тура халып олурда, сегирип алгаш, бажың ханазынга чуура шаап өлүрүп каан-даа чүвең иргин. 37 Шыяан, оон ам, бажыңның хаалгазын хаггаш, орттедипкеш, кадайның аалынга чедип кээп-тир эвеспе. 38 Шыяан, оон ам, кадай айтырган: — Канчалдың, оглум? — дээрге: — "Өлүргеш, бажың-балгады- биле катай орттедипкеш келдим" —дээрге, кадайның-даа, уруглар- ның-даа амыраанын чуге домейлээр боор, чолдак кудуруу-биле чер эттеп туруп-тур эвеспе . 39 Шыяан, оон ам: — Албыс-шулбузумну базып берген оглумну — дээш, ирт өлү- рүп, эъттедип, шайладып, хүндүлеп олуруп-тур. — Чаа, оглум, үш кыстың кайызын алыр сен, оглум, туралаа- ның ал, оглум, — деп-тир эвеспе. Шыяан, оон ам: — Мен-даа эң бичии урууңарны алыйн. Бис үш алышкы улус бис, улуг, ортун урууңарны база берзиңерзе кандыгыл, кат-ией? — дээрге: — Харын болур чүве-дир, үш алышкы үш угбаппсыны алырга, чуртталгаа эки болтай, оглум, болур-бүдер-дир — деп-тир эвеспе. 40 Шыяан ам, ооң эң биче уруун кадай кылдыр апалган. Аңгы өглеп каан, база ийи уруунга or типберген. Олчергедыштанып, чурттап тургаш, бир эртен кат-иезинге чугаалаан: — Мен аал-чуртумда акы-дуңмалыг кижи болтай мен. Чанайн — дээрге: — Харын чанмайн канчаар, оглум, — дээш, хой, инек малын үскеш, уруунга үлеп бергеш, көжүрүп чорудупкан-даа чүвең иргин. 41 Шыяан, оон ам, ол-ла кошкеш, аргамчызынга чедип келгеш, өг-баш чүвезин дүжүрүп кааш, баштай улуг уруунуң оон баглап үндүрген, оон малын үндүргеш, ооң соонда улуг уругну үндүрген. — Хая-Турар Улуг-Кара Могеге кадай болур сен — деп үндүр- ген. 42 Ооң соонда ортун уругнуң ог-баш, малын үндүргеш, ортун уругну үндүрген. — Дыт-Турар Узун-Сарыг Могеге кадай болур сен — дээш үндүргеш, бодунуң ог-баш, малын үндүргеш, соондан кадайын мур- наткаш, боду соондан үнүп бар чыткан.