Бурятские волшебные сказки - 1993

10 — Далай Лусан хаанайда ошожо, сагаан боро азарга асаржа моридтомни таби, — гэбэ. "Энэ захиралтыень яагаад дуургэхэ юм", — гэжэ Ьанажа байха- дань, морини и нь: — Тэрэ азаргыень барихабди Тумэр хазаар, тумэр пгудэр абаа- рай — гэбэ. — Намайе эмээл юумыемни тайлаад, далайн захада табяарайш, барихаб. Далай Лусын азарга ерээд утьхэлэлдвед, сабсалдаад, барилда- ад, булшангынь хазаад даража унагааба, шзлэ дээрэнь хазаад, яра шарха болгообо. Хубуун азаргыень тумэр хазаараар хазаарлаад, тумэр шудэреер шудэрлеед, гэдэргээ бусажа ерэбэ. Далай Лусын ерэн адуун азаргаа дахаад, Шааза хаанайда ябашаба. 11 Хаан сагаан боро азаргаа xaaxa байра бэлдээд Ьууба. Азаргаяа эмнэжэ эдэгээгээд, адуундаа табиба. Нэгэ hapa амарба Г урэ Араг­ шаа. Тиигээд хаан Ьамгагуй байжа: — Далай Лусан хаанай басага асаржа утэ, хани нухэр хэхэеэ тэрээнЬээ Ьурахамни, — гэжэ хаан дахин эльгээбэ. Энээнээ дуургэхэдэнь, 6aha мориниинь Гурэ Арагшаада ту- Ьалба: — Далайда хуреегуй ябхадаа, жолооемни шэруулээд табяа- рай, — гэбэ. 12 Далай Лусын байрада хуреед, иишэ тиишээ жороолно. Зон, тушэмэд мориной жороолх ы ень Ьонирхожо, барихаяа Ьананад. Эрэ хунэй дутэшье мориниинь ошоногуй, морин басаган зоной хажуугаар жорооано. Дааай Лусан хаанай басаган барижа унаад, хурээ соогуураа жорооаууаба. Басаган ехэ таашаажа, yi h өө саагуур, xoayyp туршахамни гэжэ, басаган жорооаууаЬаар, морин дээшээ жорооабо. Морин хии шэнгеэр хиидэжэ, басагаяа дээгуур xөө- рууаэн абажа ябашаба. Морин хубуундээ гуйагэжэ ерээд, басаган сухаатайгаар: "Би шинии мэхэдэ орожо эндэ ерэбэб, шинии гарта ороЬон хойноо ошохоа боаоо бэзэб даа", — гэбэ. 13 Гурэ Арагшаа Дааайн Лусын басага Шааза хаандаа асаржа угэжэ, Шааза хаан тэрэ басагаар Ьамга хэбэ. Хурьгэнэйнгээ гэртээ ерэжэ, амараа боаожо байхада, 6aha нэгэ захираата хатанай та- aahaa оробо. "Минии байр ы н дааайн xөөhө асараагуйдэ, бидэ Шаа­ з а хаантай хамта Ьуужа шадахагуйбди", — гэжэ Дааай Лусын басаган хэаэбэ. Гурэ Арагшаа дааайда ошохо боаожо, мориниинь: — Нэгэ hyyara абаха, — гэжэ хэаэбэ. Мориниинь дааайн захада ошоод — Иимэ муухай yha хараагуйб, — гэхэдэнь, дааай уураажа, ехээр доагиаоод, дааайн х о еЬэн hyyara соонь орошобо. Дааайнгаа