Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

итини баҕас ойох ылбыт киһи үчүгэй да буолуо эбит". Ит и гирдик санаамахтаан баран, сотору утуйан хаалбыт. 14 Сассыарда Уйбаан уһуктан кэлбитэ, халлаан иаин өттө туттач- чы сырдаабыт эбит. Арай кини чиккэччи тонон хаалбыт, били бэҕэһээ киэһө эһэ тириитэ тэллэххэ, куобах суOрҕаҥҥа, с ы ааас оронно с ы пп ы т ы н өйдүү б и эрдэ, суOрҕаным ханнаный диэх курдук, тонон көһүйэн хаааб ы т илиитинэн харб ы аааан көрбүтэ туох да суох. Тэааэҕим ханнан ы й, сытт ы г ы м ханнаный диэн харбыаааан көрбүтэ, хайата да суох, тон сир үрдүгэр с ы тар эбит. 15 Онтон дьиэ иһигэр хоммутун өйдүү биэрдэ, эмээхсин уонна к ыы с баарын өйдөөтө, оа бу диэки көрбүтэ, арай б ы а ы рг ы үйэҕэ үмүрүччү оЬон эрэр эргэ өтөх саҕат ы гар с ы тар эбит. Өтөх саҕатыгар көтөҕөтө түспүт тииттэр кубарыһан тураааара көстөр: "Бу хайтах хайтаҕ ы й? Мин иирбит буоааадым дуу, биитэр бу түһүү с ы таб ы н дуу? Суох, мин иирбэтэххэ дыаыбын, син барыны бар ы өйдүүбүн уонна уһуктаҕасп ы н. Бу туох айыааах аабаһ ы гар түбэстэмий?" 16 Кини тура охсуон баҕарда, адьас к ы айан туруо суох курдук тонмут, оа да буоааар, илиитин, атаҕ ы н дэаби имитэн, мөксөн, т ы ылааҥнаан, баран турда. Бэҕэһээ киэһэ ат ы н сэргэ төрдугэр ы ҥ ыы р ы н устан баран, ампаар кэннигэр остооабо к ы б ыы га хаайбы- тын уонна үүнүн тэһиинин остооабо үрдүгэр биллэҕэ б ы рахп ы т ы н барытын өйдөөтө: ыҥы ы ра таах сиргэ с ы тар эбит, ампаар да, к ы б ыы да ончу суохтар, үүнүн тэһиинин сиртэн буаан ыааа, ата буоа- ааҕьна оа курдук өтөх аҥаар саҕат ы гар сири кэрдиэаии турарын баран, тутан ыааа, ыҥыырын атт ы гар аҕааан ат ы н ыҥыырдыы туран арай өйдөөн көрбүтэ, кини утуйбут сирин атт ы гар сүүнэ уаахан суон бэс турар эбит, оа бэс үөһээ оттотугар уаахан киһи хоруобун курдук б ы һы ы ааах туос хоабо ыйанан турар эбит. Ону көрөн баран Уйбаан бэккэ куттанна: "Тыый! Бу абааһ ы хоабоаонон турар буоа- ааҕа, манна кэаэммин мин бэҕэһээ киэһэ иирбит буOаааҕым", — дии санаата да түргэнник ат ы н миинэн, б ы а ы рг ы оЬон хаааб ы т суоа OМOOҕун устун арҕаа диэки баран испит. 17 Oа хоммут сириттэн биэс биэрэстэ бадахтаах сиргэ тиийэн, дьэ дьинҥээх ыааы буаан сыадьыбыт, иттибит, аһааб ы т. Oа ыаага кини хайтах быһ ыы ааахт ы к с ы лдь ы б ы т ы н, хоммутун бар ы т ы н кэпсээбит. Онно би и р кырдьаҕас саастаах OҔOнньOр баара ыйыппыт: "ДOҔOOр! Эн онно улахан бэс баарын көрдүҥ дуо;' "Ээ, көрдүм, улахан суон бэс турар", — диэбит. 18 "Ити кэпсээбитиҥ бар ы та к ы рдь ы к буолуо. Ити өтөххө б ы а ы р биир ааттаах иаэ абааһ ы удаҕан дьахтар олорбута үһү. Oа удаҕан биир аа ы с үчүгэй кыыстааҕа үһү, оа оаороннор удаҕан эмискэччи