Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

3 Алаастан ааааска киирэн испит, үрэхтэн үрэххэ түһэн испит да, хантан даҕаны сыагыны буабатах. Кини миинэн иһэр ата бэт хаамыыааах, бэт айаннаах өтүө ат этэ, онон кини үрэхтэн үрэҕи бат ы һан ааппа ы раах сиргэ тиийб и т. Күн киэһэрэн барбыт, оа тухары кини сыагыны буабатах. Онтон кини аччыктаабыт уонна күн киирэрин к ы тар ы күһүҥҥү киэһэ т ы мн ыы т ы гар тонон барбыт. Уйбаан санаан көрдөҕүнэ, бу киэһэ дьиэтигэр адьас к ы айан тиийиэ суох, бу эргин чугас ыааы буаан хонон баран, сасс ы н күннүктээн бу үрэхтэр саааааарын батыһан с ы аг ы аар ы көрдөөн, буааттаан бар- дахха сатаныа эбит. 4 Онон бу үрэхтэн туораан аааастар ы буллахха, хайаан да ыалаар баар буолуохтара дии санаан, кини үрэхтэн тахсан ханн ы к эмэ ы ла ы к устун т ы анан баран испит. Oа ыюсардыгар адьас күһүҥҥү ы й б ыы һа ы ас хараҥа буоаан хаааб ы т. Уйбаан таҥаһа хаатаҥ этэ, кэм э суох тонмут, оа үрдүгэр ачч ы ктааб ы т. Чугаһынан ханна да ыаа баарын оаох биабэт. Кини бу эргин хотон с ы адь ы бат да этэ, онон ханан алаастар баалаарын ончу биабэт буоаан, ата хайа диэкки барар да, оа хоту баран испита Өр барда да ыаа көстөн биэрбэтэ, кини ыксыы б ы һ ыы тыйда. 5 Арай, биирдэ эмискэччи аааас баһыгар өтөххө киирэн кэааэ. Өтөх оттотугар ыаа баара көһүннэ, баааҕан дьиэ хас түннүгүн аайынан оЬох уотун с ы рд ы га күндээрэн оаороааор эбит, турбанан оЬох к ыы ма өрө ыһыааа турар, дьиэ иһигэр дьон с ы адьаааара түннүктэргэ элэнҥээн көстөллөр. Уйбаан бу ыалы көрөн баран туOхтааҕар да ордук үөрдэ. Дьэ, манна хонон баран сассын бу эргин сири-дойдуну бар ы т ы н көрдөөн, сылгылар ы баар буолаахтарына буаан, суох буоааахтарына суохтарын билэн бар ы ам буOллаҕа диэн санаата, уонна баааҕан иннигэр сэргэ баарыгар ат ы н түһэн баайан баран, дьиэҕэ киирбитэ, кэтэҕириин оронт г о биир аҕам саастаах үчүгэй мааны сөҕус сэнэх таҥастаах хотун дьахтар оаорор эбит. 6 Уонна биир сүрдээх к ы рас ы абай үчүгэй эдэр к ыы с OҔOдьахтар хаҥас диэки с ы адьар эбит. Уйбаан киирэн хонор киһи б ы һ ыы т ы нан уҥа диэкки оронно танаһын устутаааан баран, ы рбаах ы т ы нан уот к ы т ыы т ы гар иттэ кэааэ. 7 "Уйбаан, тугу иһиттиҥ?" — диэн кэпсэттэ эмээхсин. "Суох, тугу да истибэтим. Эн тугу иһиттиҥ?" — диэн Уйбаан хардары кэпсэттэ. Oа г ы нан баран Уйбаан к ы б ы ста санаата: "Көр, бу миигин биаэр буоааахтара, мин буOаааҕына билбэппин, бу хайа эмээхсин буөаааҕай? Эрэ суох огдообо буөллаҕа дуу уонна бу к ыы һа буолара дуу, кийиитэ буолара дуу? — диэн иһигэр буаа сатаата да хайтах да т ы аа тахсан: "Эһиги кимнээххитий?" — диэн ыйыппата.